Gjendet në pijet energjike dhe nxit rritjen e qelizave kancerogjene, çfarë është taurina?

Pijet energjike janë një biznes i madh. Ato tregtohen si zgjidhje të shpejta për të zvogëluar lodhjen dhe janë veçanërisht të njohura në mesin e të rinjve, atletëve, entuziastëve të sporteve dhe të ashtuquajturve “luftëtarë të fundjavës” – njerëz që bëjnë stërvitjet e tyre në fundjavë në vend që të ushtrohen rregullisht. Lojtarët janë gjithashtu një objektiv kryesor.

Por, ndërsa tregu rritet, rriten edhe shqetësimet rreth asaj që përmbajnë në të vërtetë këto pije dhe çfarë mund t’i bëjnë këta përbërës trupit tonë.

Shumë pije energjike përmbajnë një kombinim të tre stimuluesve të njohur mirë: kafeina, e cila gjendet natyrshëm në kafe, çaj dhe kakao; guarana, një bimë amazonike e pasur me kafeinë; dhe taurina, një aminoacid natyral që gjendet në manaferra, midhje, gjel deti dhe pulë.

Taurina është vlerësuar me veti që rrisin performancën dhe përfitime të mundshme shëndetësore. Por hulumtimet e reja ngrenë pyetje të rëndësishme rreth asaj se si sillet në trup – dhe kur mund të bëjë më shumë dëm sesa dobi.

Në maj 2025, një studim i botuar në revistën Nature shkaktoi mjaft bujë. Ai zbuloi se taurina mund të nxisë përparimin e leuçemisë, një kancer gjaku që fillon në palcën e kockave.

Studimi tregoi se ndërsa qelizat e shëndetshme të palcës së kockave prodhojnë natyrshëm taurinë, qelizat e leuçemisë nuk e bëjnë këtë. Por ato mund të thithin taurinë nga mjedisi i tyre dhe ta përdorin atë si lëndë djegëse për rritje dhe riprodhim. Studimet në minj dhe në mostrat e qelizave të leuçemisë njerëzore treguan se taurina në mikroambientin e tumorit (zona përreth tumorit që përfshin enët e gjakut, qelizat imune dhe mbështetjen strukturore) përshpejton përparimin e leuçemisë.

Çështja kryesore është se kur studiuesit bllokuan qelizat e leuçemisë nga marrja e taurinës (duke përdorur teknika gjenetike), përparimi i kancerit u ngadalësua ndjeshëm. Autorët sugjerojnë që suplementet e taurinës mund të përkeqësojnë potencialisht rezultatet për njerëzit me leuçemi.

Taurina: Mik apo Armik?

Taurina është një nga aminoacidet e lira më të bollshme në trupin e njeriut, që gjendet në përqendrime veçanërisht të larta në zemër, muskuj dhe tru. Tek njerëzit e shëndetshëm, ajo merret kryesisht përmes dietës, por trupi gjithashtu mund të sintetizojë taurinë nga aminoacidet metioninë dhe cisteinë, me kusht që të ketë vitaminë B6 të mjaftueshme, e cila gjendet në ushqime të tilla si salmoni, toni, pula, bananet dhe qumështi.

Shumica e njerëzve që hanë një dietë tipike perëndimore konsumojnë midis 40 dhe 400 mg taurinë në ditë vetëm nga ushqimi. Kjo shifër i referohet vetëm taurinës që merret direkt, pa përfshirë sasinë shtesë që trupi mund të sintetizojë brenda, e cila mund të ndryshojë në varësi të moshës, dietës dhe shëndetit. Taurina është e listuar në bazën e të dhënave të Administratës së Ushqimit dhe Barnave (FDA) si e sigurt, dhe sipas Agjencisë Evropiane të Sigurisë Ushqimore (EFSA), është e sigurt të konsumohet deri në gjashtë gramë në ditë. Për krahasim, një pije energjike përmban rreth një gram.

Pavarësisht shqetësimeve të fundit në lidhje me një lidhje të mundshme me përparimin e kancerit të gjakut, taurina nuk është në thelb e dëmshme. Në fakt, disa njerëz mund të përfitojnë nga suplementet, veçanërisht ata që marrin ushqim parenteral afatgjatë, ku lëndët ushqyese dërgohen direkt në qarkullimin e gjakut sepse zorrët nuk funksionojnë siç duhet. Njerëzit me dështim kronik të mëlçisë, veshkave ose zemrës mund të kenë probleme në prodhimin ose mbajtjen e mjaftueshme të taurinës, duke e bërë suplementin të dobishëm në mjedise specifike klinike.

Ironikisht, disa studime sugjerojnë se taurina mund të ndihmojë në uljen e efekteve anësore të kimioterapisë tek pacientët me leuçemi – edhe pse studimet e reja ngrenë shqetësime se ajo mund të nxisë sëmundjen. Kjo kontradiktë nxjerr në pah se sa i rëndësishëm është konteksti: efektet e taurinës varen jo vetëm nga doza dhe marrja, por edhe nga gjendja themelore e pacientit. Ajo që ndihmon në një kontekst mund të jetë e dëmshme në një tjetër.

Pra, a duhet të shqetësohemi?

Bazuar në provat aktuale, nëse jeni një i rritur i shëndetshëm që herë pas here pini një pije energjike, nuk ka arsye për t’u shqetësuar. Por moderimi është çelësi. Konsumimi i disa pijeve të pasura me taurinë në ditë ose marrja e suplementeve të taurinë (pa konsultim paraprak profesional) përveç një diete të pasur me taurinë mund të mos jetë e mençur, veçanërisht nëse hulumtimet e ardhshme konfirmojnë lidhjet midis taurinës dhe përparimit të kancerit.