Kockat e peshkut janë një nga arsyet më të zakonshme pse njerëzit përfundojnë në urgjencë. Ky fenomen është veçanërisht i zakonshëm në vendet aziatike, ku dieta përfshin shumë peshk. Problemi është aq i madh saqë në Kinë kanë lindur klinika të specializuara për heqjen e kockave të peshkut.
Edhe pse peshqit janë një burim i mirë i shumë mineraleve, proteinave dhe acideve yndyrore të shëndetshme për zemrën, ato gjithashtu përmbajnë shumë “hala” ose kocka të vogla dhe delikate – zakonisht në një fileto peshku.
Merluci ka rreth 17 kocka dhe salmoni ka rreth 30 – megjithëse disa peshq mund të kenë mbi 100. Kockat e ngjalës janë shpesh arsyeja për një vizitë në urgjencë, ndërsa kockat e halibutit (një peshk “i sheshtë”) janë veçanërisht të rrezikshme për shkak të numrit dhe madhësisë së tyre – gjë që i lejon ato të ngecin thellë në fyt.
Kjo do të thotë që pavarësisht kujdesit të treguar në procesin e përgatitjes së ushqimit, disa kocka mund të mbeten dhe të shkaktojnë problem. Këto kocka mund të jenë të rrezikshme nëse gëlltiten aksidentalisht, dhe mbytja është vetëm një nga ndërlikimet serioze që mund të shkaktojnë. Kockat e peshkut zakonisht ngecin në bajame, në pjesën e prapme të fytit, në faring në pjesën e prapme të gojës, në sinusin piriform (një zgavër e vogël që luan një rol në gëlltitje) dhe, sigurisht, në ezofag.
Nëse gëlltisni aksidentalisht një kockë peshku, ka të ngjarë të përjetoni dëshirën për të kollitur, një ndjesi shpimi ose “ngjitëse” në fyt, si dhe dhimbje ose vështirësi në gëlltitje dhe në disa raste edhe pështymë gjak.
Megjithatë, ato nuk shkaktojnë gjithmonë simptoma dhe disa njerëz jetojnë me një kockë peshku të ngecur në fyt pa e ditur. Për shembull, në vitin 2012, një grua 69-vjeçare japoneze shkoi në spital duke u ankuar për një qafë të fryrë dhe mjekët zbuluan se ajo kishte një kockë peshku 32 mm që i kishte ngecur në fyt për nëntë muaj.
Kockat e peshkut të pazbuluara mund të lëvizin. Gëlltitja e përsëritur mund të rezultojë në thyerjen e murit të ezofagut nga kockat dhe lëvizjen në hapësirat e ngushta të qafës. Këtu, kocka përbën një rrezik të lartë për numrin e madh të nervave dhe enëve të gjakut që kalojnë nëpër qafë – siç është arteria karotide, e cila është një nga enët kryesore që furnizon trurin me gjak.
Kockat mund të shpojnë gjëndrën tiroide, gjë që mund të shkaktojë abscese dhe inflamacion. Kjo gjithashtu mund të çojë në sepsë, një ndërlikim i rrallë por tepër i rrezikshëm.
Në disa raste, kockat e peshkut të ngecura kanë arritur të arrijnë muskujt e qafës dhe nën lëkurë.
Kjo është arsyeja pse është e rëndësishme që nëse gëlltisni aksidentalisht një kockë, të përpiqeni ta hiqni atë sa më shpejt të jetë e mundur.
Çfarë duhet të bëni
Për disa njerëz, një kollë e fortë do të jetë e mjaftueshme për të zhvendosur kockën. Kjo teknikë është më efektive kur kocka është e bllokuar në rrugët e frymëmarrjes, jo në ezofag. Megjithatë, një problem me kollitjen është se në vend që ta zhvendosë atë, ajo mund ta shtyjë kockën në stomak dhe zorrë, ku mund të shpohet.
Kockat që janë të bllokuara në murin e ezofagut potencialisht mund të lëvizin nëpër trup, por në shumë raste, heqja endoskopike do të jetë e nevojshme.
Ka disa këshilla se ngrënia e bukës ose e një bananeje mund ta shtyjë kockën poshtë, por nuk ka prova shkencore për të mbështetur këtë trajtim. Mund të bllokojë më tej rrugët e frymëmarrjes ose ezofagun dhe ta përkeqësojë gjendjen duke e bërë kockën të ngecur më thellë në ind. Pra, nëse kolla nuk ndihmon dhe ende keni simptoma, hapi tjetër është të kërkoni këshilla mjekësore.
