Nën atmosferën e akullt të hidrogjenit dhe heliumit të Neptunit dhe Uranit shtrihet një mantel i pasur me ujë, amoniak, metan dhe ndoshta diçka shumë të shkëlqyeshme – diamante.
Shkencëtarët kanë dyshuar prej kohësh se gurët e çmuar mund të bien nga manteli i këtyre gjigantëve të akullit në bërthamën e fortë.
Struktura e brendshme e Neptunit është e ngjashme me atë të Uranit. Në pjesët e poshtme të atmosferës ka rritje të përqendrimeve të metanit, amoniakut dhe ujit. Presioni dhe temperatura rriten me thellësinë, por temperatura e kalon shpejt pikën kritike dhe gradualisht kalon në një lëng superkritik. Ekspertët besojnë se kushtet janë të mundshme në një thellësi prej 7000 kilometrash ku metani shpërbëhet në kristale diamanti që më pas zbresin drejt bërthamës.
Por sipas hulumtimeve të reja, brendësia e Uranit mund të mos jetë aq “e shndritshme” sa mendohej më parë. Modelet teorike tregojnë se kushtet ideale për formimin e diamantit mund të ndodhin në mantelin e Neptunit, por pyetja është nëse ato mund të ndodhin në Uran.
Brendësia misterioze e
gjigantëve të akullit Gjigantët e akullit janë një nëngrup i planetëve gjigantë ku, në krahasim me gjigantët e gazit si Jupiteri dhe Saturni, një pjesë relativisht e madhe e masës totale përbëhet nga akulli. Brendësia e tyre është ende një mister, dhe shkencëtarët thonë se nuk do ta dimë me siguri nëse do të bjerë shi diamante derisa të dërgojmë anijen kozmike në sistemin e jashtëm diellor.
Pas fluturimit të Voyager 2 në vitet 1980, shkencëtarët vunë re se Neptuni shkëlqen me nxehtësinë e tij të brendshme, ndërsa Urani “kthen” vetëm energjinë që merr nga Dielli. Që atëherë ata janë përpjekur të kuptojnë se çfarë e shkakton saktësisht këtë ndryshim.
Sipas hulumtimeve të reja nga shkencëtarët në Institutin e Shkencës dhe Teknologjisë në Austri, përgjigja mund të jetë në këtë shi të pazakontë diamanti. Gjegjësisht, kur bien nëpër mantel, këto gurë të çmuar mund të lëshojnë energji gravitacionale në formën e nxehtësisë. Një parim i ngjashëm ndodh kur asteroidët digjen në atmosferën tonë – meteoritët ose diamantet krijojnë fërkime ndërsa kalojnë nëpër mjedis, dhe ky fërkim krijon nxehtësi.
Një mister i pazgjidhur
Kur inxhinierja Bingqing Cheng dhe kolegët e saj llogaritën pikën e ngrirjes së karbonit në kushte si ato të Neptunit dhe Uranit, ata zbuluan se ekziston një gamë e ngushtë temperaturash dhe presionesh ideale për formimin e diamantit. Në këto kushte, karboni dhe hidrogjeni ndahen nga njëri-tjetri, duke e përqendruar karbonin në një lëng të pasur me karbon që është perfekt për formimin e diamanteve.
Ky lëng i koncentruar mund të ngrijë dhe të formojë një shi me diamante. Cheng mendon se kushte të tilla janë të mundshme në Neptun, por jo aq shumë në Uran, gjë që mund të shpjegojë pse Urani është më i errët se “i afërmi” i tij.
Por shkencëtari planetar Ravit Heled i Universitetit të Cyrihut thotë se ne ende nuk kemi një ide shumë të qartë se çfarë po ndodh saktësisht brenda gjigantëve të akullit.
Njerëzimi i pa nga afër vetëm në një rast, kur anija kozmike Voyager 2 kaloi pranë tyre. Prandaj, Held beson se ne do të zbulojmë të vërtetën për dushin e diamantit vetëm kur të rivizitojmë pjesën e jashtme të Sistemit Diellor.
