Akulli i Arktikut nuk shkrin si më parë: Shkencëtarët të befasuar nga kthesa e papritur e ngjarjeve

Hulumtime të reja shkencore zbulojnë se shkalla e humbjes së akullit të detit Arktik është ngadalësuar ndjeshëm gjatë dy dekadave të fundit. Ndërsa ndryshimet klimatike vazhdojnë të shkaktojnë rritje të temperaturave globale dhe rritje të emetimeve të gazrave serrë, shtrirja e akullit të detit Arktik mezi është ndryshuar që nga viti 2005.

Ky trend ka ardhur si një surprizë për komunitetin shkencor, pasi po ndodh në kundërshtim me pritjet dhe parashikimet klimatike. Arsyeja kryesore për këtë ndryshim lidhet me ciklet natyrore në rrymat oqeanike, të cilat periodikisht kufizojnë rrjedhën e ujit më të ngrohtë në rajonet polare veriore. Si rezultat, akulli i Arktikut aktualisht po zhduket më ngadalë se sa ishte parashikuar më parë. 

Megjithatë, ngadalësimi i shkrirjes nuk do të thotë rimëkëmbje. Sipërfaqja e akullit mbetet ndjeshëm e reduktuar krahasuar me fundin e viteve 1970, dhe trashësia dhe vëllimi mesatar i akullit vazhdojnë të ulen. Hulumtimet tregojnë se periudha të tilla të shkrirjes së ngadalësuar janë pjesë e ndryshueshmërisë natyrore të klimës, por se ato zakonisht pasohen nga humbja e përshpejtuar e akullit.

Modelet klimatike sugjerojnë se kjo “pushim” është i përkohshëm dhe se shkrirja ka të ngjarë të intensifikohet përsëri në vitet e ardhshme – me një ritëm edhe më të shpejtë se më parë. Kjo mund të çojë në periudha pa akull në Arktik deri në fund të këtij shekulli, me pasoja serioze për ekosistemet dhe stabilitetin e klimës në të gjithë planetin.

Edhe pse situata aktuale duket si një lajm pozitiv, komuniteti shkencor thekson se kjo nuk duhet të merret si një sinjal lehtësimi. Ndryshimi i klimës vazhdon të përparojë dhe nevoja për veprim global mbetet urgjente dhe thelbësore.