Akullnajat po shkrihen më shpejt nga sa mendonin shkencëtarët

Edhe nëse arrijmë të stabilizojmë temperaturën e Tokës duke arritur një ngrohje maksimale prej dy gradë Celsius, shtresat e mëdha të akullit të Grenlandës dhe Antarktidës janë në rrugën e shkrirjes së pakthyeshme. Një studim i ri paralajmëron se shtresat e akullit do të shpërthehen dhe do të shkrihen me një ritëm të shpejtë. Nivelet globale të detit janë rritur tashmë me rreth 20 centimetra mesatarisht gjatë shekullit të kaluar dhe përshpejtimi i llogaritur i shkrirjes së akullnajave do të vendoste një në 10 njerëz në rrezik të drejtpërdrejtë të rritjes së nivelit të detit.
– Për qindra miliona njerëz që jetojnë në shtete të vogla ishullore në zhvillim dhe zona të tjera bregdetare të ulëta anembanë botës, rritja e nivelit të detit do të shtojë shumë probleme. Do të ishte një fatkeqësi me përmasa biblike – thotë fizikani i klimës Axel Timmerman nga Instituti Korean i Shkencave Bazë.

Duke përfshirë mekanizmat e reagimit që mungonin nga modelimi i mëparshëm, shkencëtari i klimës në Universitetin Kombëtar të Pusanit, Yoon Young Park dhe kolegët e tij parashikojnë se një pikë e rëndësishme kthese po afrohet më shpejt se sa pritej.
– Modelet kompjuterike që simulojnë dinamikën e fletëve të akullit të Groenlandës dhe Antarktikut shpesh nuk marrin parasysh faktin se shkrirja e shtresës së akullit do të ndikojë në proceset oqeanike, të cilat, nga ana tjetër, mund të kthehen në shtresën e akullit dhe atmosferën – shpjegon Parku.

Ndërsa akulli i tokës dhe i detit vazhdojnë të shkrihen më shpejt, uji i shkrirë që rrjedh në oqean përqendrohet drejt sipërfaqes, duke reduktuar shkëmbimin e nxehtësisë nga thellësitë dhe duke rritur edhe më shumë temperaturën e nëntokës. Kjo nxehtësi shtesë rrezikon të gërryejë më tej mbështetëset e ngrira që mbajnë të bashkuar raftin e akullit të Antarktidës, duke shkaktuar që edhe më shumë ujëra të shkrirë të rrjedhin në oqean. Edhe pse ekipi nuk ka parë ende se si uji i shkrirë ndikon në stabilitetin e fletëve të akullit, llogaritjet e reja të shkencëtarëve sugjerojnë se ky proces i pakthyeshëm mund të shkaktohet në vetëm 1.8 gradë Celsius.
– Nëse nuk bëjmë asgjë, tërheqja e shtresave të akullit do të vazhdojë të rrisë nivelin e detit me të paktën 100 centimetra në 130 vitet e ardhshme – shpjegojnë ekspertët.

Një skenar i tillë do të prekte seriozisht megaqytetet në të gjitha kontinentet, duke përfshirë qendrat urbane si Kajro, Mumbai, Shangai, Londra, Los Anxhelosi, Nju Jorku dhe Buenos Aires.