Rreth një në dhjetë njerëz në botë kanë sy blu ose jeshil, ose një nga nuancat e tyre. Shkencëtarët ishin të interesuar për cilësinë e shikimit të tyre në krahasim me njerëzit me ngjyrë të errët të syve.
Në disa popullata evropiane, përqindja e njerëzve me sy të çelur është më e lartë se mesatarja botërore dhe ato ndodhin në çdo person të tretë ose të katërt. Se si mbijetojnë këto ngjyra sysh në konkurrencë me nuancat e syve kafe dhe më të errëta është ende një pyetje e hapur, por shkencëtarët kanë parë aspektin e një avantazhi ndaj shikimit më të qartë në kushte të caktuara. Sytë e ndritshëm kanë një avantazh të lehtë , shkruan “Saens Alert”.
Në eksperiment, Dr Kyoko Yamaguchi dhe studenti i saj Faith Erin Kane nga Universiteti John Moores i Liverpool-it hetuan qartësinë e leximit të 39 vullnetarëve të rritur që iu nënshtruan një testi të thjeshtë 30 sekondash nën intensitet të reduktuar të dritës.
Ngjyrat e syve u konfirmuan si kategori blu ose kafe duke përdorur një udhëzues klasifikimi të zhvilluar së fundmi, dhe grupi eksperimental përfshinte 25 njerëz me një nuancë të caktuar të syve blu dhe 14 me sy kafe të çelur ose kafe të errët.
Ata duhej të lexonin një listë me numra të ngatërruar. Ata me sy blu mund të lexonin në shumë më pak dritë – vetëm 0,7 luks mesatarisht – sesa njerëzit me sy kafe, të cilëve u duhej një minimum prej 0,82 luks mesatarisht.
Studimi është paraprak me një numër relativisht të vogël subjektesh dhe ende nuk është rishikuar nga kolegët, por gjetjet e eksperimentit mbështesin teorinë se humbja e pigmentimit në sy është një veçori në disa popullata për të maksimizuar shikimin në mjedise me dritë të ulët. .
Çdo sy përmban sasi të ndryshme të proteinave si melanina. Doza më të mëdha të proteinave errësojnë sytë. Ndërsa pigmentimi zbehet, shpërndarja e dritës nëpër shtresat transparente të syrit u jep atyre një nuancë më të kaltër.
Supozimi është se evolucioni u dha disave më shumë pigmente për arsye të mirë. Duke pasur parasysh se ata me sy më të errët kanë një incidencë më të ulët të sëmundjeve të tilla si kanceri dhe degjenerimi makular, një sy plot melaninë ndoshta ofron një shkallë më të madhe mbrojtjeje.
Sytë blu janë rezultat i një ndryshimi gjenetik që ka ndodhur shumë kohë më parë dhe është transmetuar përmes linjave të gjakut gjatë shekujve, dhe sot mund të gjendet në qindra miliona njerëz në mbarë botën. Ashtu si shumë përshtatje, shpjegimi dhe arsyeja e shfaqjes së syve blu është sigurisht komplekse.
Në çdo rast, studimi i ri paraprak tregon për gamën e gjerë dhe pasurinë e diversitetit të njerëzve modernë dhe se si këto dallime mund të ndikojnë në jetën e përditshme. Kësaj radhe bëhet fjalë për cilësinë e shqisave të të parit, më saktë – identifikimin e dallimeve të imta.
