Cila është më e shëndetshme: Frutat dhe perimet e freskëta apo të ngrira?
Cila është më e shëndetshme: Frutat dhe perimet e freskëta apo të ngrira?

Edhe pse frutat dhe perimet e ngrira shpesh konsiderohen më pak të shëndetshme, hulumtimet tregojnë se ato mund të jenë po aq, nëse jo më ushqyese se ato të freskëta.
Një studim që krahasoi vlerën ushqyese të misrit të freskët dhe të ngrirë, karotave, brokolit, spinaqit, bizeleve, bishtajave, luleshtrydheve dhe boronicave zbuloi se nivelet e vitaminave në varietetet e ngrira ishin të krahasueshme ose edhe më të larta se varietetet e freskëta. Hulumtimet e tjera konfirmojnë se i vetmi ndryshim i rëndësishëm ushqyes midis frutave dhe perimeve të freskëta dhe të ngrira ndodh kur produktet e freskëta humbasin lëndët ushqyese me kalimin e ditëve në frigorifer.
“Perceptimi i publikut është se ushqimi i ngrirë është i keq dhe më pak ushqyes, sepse është më i përpunuar, por kjo nuk është e vërtetë”, thotë dietologia me bazë në Uashington, Caroline Thomason.
Përfitimet e perimeve dhe frutave të ngrira
Vlera më e lartë ushqyese fitohet kur frutat dhe perimet mblidhen në momentin që ato janë pjekur plotësisht. Por koha e vjeljes varet nga forma në të cilën do të shiten.
Prodhimet e freskëta që shiten në dyqane zakonisht mblidhen përpara se të arrijnë pjekurinë e plotë, në mënyrë që të mos kalbet deri në momentin që arrijnë te konsumatorët. Ky proces transporti mund të zgjasë një ose dy javë, thotë Thomason.
Nga ana tjetër, prodhimet e ngrira mblidhen kur janë në pjekurinë e tyre më të pjekur, pastaj zbardhen dhe paketohen në një atmosferë azoti disa orë më vonë, gjë që ndihmon në ruajtjen e lëndëve ushqyese.
“Ngrirja bllokon ato lëndë ushqyese, kështu që të gjitha vitaminat dhe antioksidantët mbeten të qëndrueshëm për një periudhë më të gjatë kohore”, shpjegon dietologia Kylie Sakaida.
Për më tepër, frutat dhe perimet e ngrira shpesh janë më të lira dhe qëndrojnë më gjatë në ngrirës, gjë që ndihmon në reduktimin e mbetjeve ushqimore.
A janë frutat dhe perimet e freskëta më mirë për t’u ngrënë?

Foto: Freepik
Për shkak se frutat dhe perimet e rritura në vend udhëtojnë më pak, ato zakonisht mblidhen kur janë plotësisht të pjekura.
– Kur blini në treg, ndoshta janë zgjedhur vetëm një ose dy ditë, që do të thotë se janë vërtet të freskëta. Përveç kësaj, fermat lokale nuk prodhojnë në sasi masive, që do të thotë se toka është më e shëndetshme dhe më e pasur me lëndë ushqyese, dhe kjo reflektohet në vetë perimet dhe frutat – thotë Thomason.
A konsiderohen frutat dhe perimet e ngrira si ushqime të përpunuara?
Departamenti Amerikan i Bujqësisë e përcakton ushqimin e përpunuar si çdo produkt që ka pësuar ndonjë ndryshim nga gjendja e tij natyrore – larje, prerje, copëtim, ngrirje, pasterizim, gatim ose paketim.
Është e zakonshme të mendohet se ushqimi i freskët dhe “natyral” është gjithmonë më i shëndetshëm se ushqimi i përpunuar. Por nutricionistët theksojnë se jo gjithçka është kaq e thjeshtë. Prandaj, gati dy dekada më parë, u prezantua një sistem klasifikimi i quajtur NOVA, i cili i ndan ushqimet në katër kategori:
të papërpunuara ose të përpunuara minimalisht – fruta, perime dhe mish të freskët dhe të ngrirë.
Përbërësit e përpunuar të kuzhinës – vaj ulliri, mjaltë.
Ushqime të përpunuara – bukë, peshk i konservuar.
Produkte ultra të përpunuara – pije të gazuara, patatina, ëmbëlsira dhe biskota.
Sipas këtij klasifikimi, frutat dhe perimet e ngrira hyjnë në kategorinë e përpunuar minimalisht, gjë që nuk duhet të jetë shkak për shqetësim.
– Njerëzit kanë idenë se e freskëta është gjithmonë më e mira, dhe natyralja është gjithmonë më e shëndetshme, që do të thotë se më pak e përpunuar është më e mirë. Por ka frikë dhe dezinformata rreth ushqimit të shëndetshëm, i cili shpesh çon në zakone jo të shëndetshme – thotë Sakaida.
A duhet të hamë më shumë fruta dhe perime të ngrira?
Pavarësisht gjithë kësaj, nutricionistët nuk pretendojnë se ekziston një mënyrë më e mirë për të konsumuar fruta dhe perime.
– Nuk do të thosha se duhet të zgjidhni vetëm brokolin e ngrirë sepse ruan lëndët ushqyese. Kjo është e vërtetë, por ka arsye të tjera pse dikush do të zgjidhte të freskët, si për shembull se ka një shije dhe cilësi më të mirë, thotë Thomason.
Rritja e marrjes së perimeve dhe frutave të ngrira është një ide e mirë, veçanërisht nëse doni të kurseni para ose të hani produkte të caktuara jashtë sezonit. Por, në përgjithësi, të gjitha llojet, pavarësisht nëse janë të ngrira, të blera nga supermarketi apo tregu, kanë avantazhet e tyre dhe mund të jenë pjesë e një diete të ekuilibruar.
Nutricionistët pajtohen se heqja e mitit se frutat dhe perimet e ngrira janë të pashëndetshme është çelësi për eliminimin e qasjeve ekstreme ndaj dietës.
– Nuk ka të bëjë me atë që është më mirë apo më keq. Në fund të fundit, nëse hani perime të freskëta apo të ngrira, ajo që ka rëndësi është ajo që hani dhe kjo është diçka për të festuar”, përfundon Thomason.