Harta e re zbulon botën e fshehur nën akullin e Antarktidës

Shkencëtarët kanë zbuluar hartën e re më të saktë deri më tani të terrenit nën shtresën e trashë të akullit të Antarktidës, duke zbuluar peizazhe që kanë mbetur të fshehura nga syri i njeriut për dekada të tëra. Zbulimi mund të përmirësojë ndjeshëm kuptimin tonë se si Antarktida po i përgjigjet ndryshimeve klimatike dhe çfarë roli luan ajo në rritjen e ardhshme të nivelit të detit, thonë studiuesit.

Harta, e krijuar duke kombinuar të dhënat satelitore dhe modelet fizike të lëvizjes së akullnajave, ka lejuar rindërtimin e shkëmbit themelor nën akull me saktësi shumë më të madhe se metodat e mëparshme. Shkencëtarët thonë se tani mund ta shohin të gjithë kontinentin Antarktik “përnjëherësh” për herë të parë, në vend që të shohin matje fragmentare dhe të izoluara.

“Kjo është si të kalosh nga një film i krisur me kokrriza në një imazh dixhital të qartë”, tha për BBC-në Dr. Helen Ockenden e Universitetit të Grenoble-Alpes, autorja kryesore e studimit. Kolegu i saj, glaciologu Prof. Robert Bingham i Universitetit të Edinburgut, tha se vizualizimet ofruan një kuptim më të mirë të ndërveprimeve komplekse midis akullit dhe terrenit poshtë tij.

Studimet e mëparshme janë mbështetur në matjet e radarëve nga ajri dhe toka, të marra përgjatë shtigjeve të kufizuara, shpesh dhjetëra kilometra larg. Kjo do të thoshte se shkencëtarët duhej të merrnin me mend se çfarë ndodhej midis tyre. Qasja e re “mbush boshllëqet”, duke ofruar një pamje më të saktë të maleve, luginave dhe kanaleve poshtë akullit, i cili është deri në 4.8 kilometra i trashë në disa vende.

Harta e re identifikon dhjetëra mijëra kodra, kreshta dhe struktura nënakullnajore të pazbuluara më parë. Vlen të përmendet një kanal i gjatë dhe i thellë në rajonin e njohur si Pellgu Akullnajor Maud, i cili shtrihet për gati 400 kilometra dhe luan një rol potencialisht të rëndësishëm në drejtimin e lëvizjes së akullnajave.

Edhe pse harta përmban ende disa pasiguri, komuniteti shkencor pajtohet se ajo përfaqëson një hap të rëndësishëm përpara. Një kuptim më i detajuar i terrenit nën akull është çelësi për përmirësimin e modeleve klimatike dhe parashikimin më të saktë se sa shpejt Antarktida mund të kontribuojë në rritjen globale të nivelit të detit.

Studimi u botua në revistën shkencore Science dhe tashmë konsiderohet si një nga kontributet më të rëndësishme në glaciologjinë moderne.