Ka një arsye të mirë pse kolesteroli i lartë quhet “vrasësi i heshtur”. Në shumicën e rasteve, nuk shkakton asnjë simptomë, por mund të ketë pasoja potencialisht fatale nëse nuk kontrollohet. Dhe ndërsa disa njerëz janë në rrezik për shkak të zakoneve të këqija të të ushqyerit dhe të jetesës, për të tjerët është thjesht çështje fati të keq në lotarinë gjenetike.
Dr. Oliver Guttmann është kardiolog konsulent në Spitalin Wellington, pjesë e HCA Healthcare UK. Kur ai u thotë pacientëve se kanë kolesterol të lartë, ai merr një sërë reagimesh.
“Ndonjëherë pacientët e dinë se po bëjnë një stil jetese jo të shëndetshëm, por shpesh kam një person shumë të dobët që është ulur përpara meje që duket i shëndetshëm, dhe kur i them se ka LDL jashtëzakonisht të lartë, kolesterolin ‘e keq’, ajo është vërtet e tronditur”, tha kardiologu, duke dashur të shpërndajë një mit të zakonshëm.
Mund ta keni vënë re se kur HDL dhe LDL përshkruhen si kolesterol “i mirë” dhe “i keq”, përdoren gjithmonë thonjëza. Kjo ndodh sepse, ndërsa këto etiketa janë një udhëzues i dobishëm, pamja e përgjithshme është shumë më komplekse dhe njohuritë shkencore shtohen e ndryshohen vazhdimisht.
Hulumtimet kanë treguar, për shembull, se llojet e tjera të kolesterolit dhe yndyrnave të lidhura me të, të tilla si VLDL (lipoproteinat me dendësi shumë të ulët) dhe trigliceridet, janë gjithashtu faktorë të rëndësishëm rreziku kur bëhet fjalë për sëmundjet e zemrës, ndërsa nivelet shumë të larta të kolesterolit HDL mund të tregojnë praninë e një çrregullimi themelor.
“Kjo mund të ndodhë sepse HDL-ja është bërë jofunksionale dhe nuk po e kryen rolin e saj siç duhet”, tha Dr. Gutman, duke shtuar se “nuk e mban mend herën e fundit që i tha dikujt në zyrë, ‘HDL-ja juaj është shumë e lartë'”.
“Ne e dimë që ulja e LDL është e dobishme dhe se në shumicën e rasteve një nivel më i lartë i kolesterolit HDL është një gjë e mirë. Sigurisht, si me çdo gjë në mjekësi, ka përjashtime nga rregulli dhe ne jemi vazhdimisht duke mësuar rreth të gjitha këtyre, por për shumicën e njerëzve – kjo është një mënyrë e dobishme për t’iu qasur kësaj teme”, tha Dr. Oliver Gutmann.
Kolesteroli me dendësi shumë të ulët, i njohur edhe si VLDL, prodhohet në mëlçi dhe lirohet në qarkullimin e gjakut për të furnizuar indet e trupit me një lloj yndyre të quajtur trigliceride.
Ekzistojnë disa lloje lipoproteinash që mbartin kolesterolin në të gjithë trupin. Lipoproteinat përbëhen nga kolesteroli, yndyrnat, d.m.th. trigliceridet, dhe proteinat e quajtura apolipoproteina, në përmasa të ndryshme. Rreth gjysma e një grimce VLDL përbëhet nga trigliceride.
Nivelet e larta të kolesterolit VLDL shoqërohen me formimin e pllakës në muret e arterieve, e cila ngushton enët e gjakut dhe kufizon rrjedhjen e gjakut. Kjo rrit rrezikun e sëmundjeve kardiovaskulare.
Nuk ka një mënyrë të thjeshtë dhe të drejtpërdrejtë për të matur kolesterolin VLDL, prandaj zakonisht nuk raportohet gjatë testeve rutinë të kolesterolit. Kolesteroli VLDL vlerësohet më shpesh si përqindje e vlerave të triglicerideve. Nivelet e larta të kolesterolit VLDL janë më të mëdha se 30 miligramë për decilitër.
Mënyra më e mirë për të ulur kolesterolin VLDL është ulja e triglicerideve. Humbja e peshës dhe ushtrimet e rregullta janë thelbësore, dhe rekomandohet gjithashtu shmangia e sheqerit dhe alkoolit. Medikamentet gjithashtu mund të ndihmojnë në këtë drejtim.
