Shkencëtarët tani kanë zbuluar një fakt interesant në lidhje me procesin që çon në ngritjen e maleve gjatë lëvizjes së pllakave tektonike.
Por duket se kjo nuk është e gjithë historia.
Hulumtimet e fundit gjeologjike në rajonin malor të Kalabrisë sugjerojnë se disa forca të tjera në koren e Tokës – përveç aktivitetit të pllakave tektonike – janë përgjegjëse për ngritjen e maleve dhe shfaqjen e tyre në sipërfaqe. Përkatësisht, duke analizuar moshën dhe përbërjen kimike të shtresave shkëmbore që formuan malet e përmendura në Itali, u zbulua se ato lëvizën drejt majës mbi 30 milionë vjet.
Ndonjëherë procesi ishte jashtëzakonisht i ngadalshëm dhe ndonjëherë shumë më i shpejtë. Por ajo që është e rëndësishme për studiuesit që kanë punuar në këtë studim është fakti se gjurmët e këtyre ndryshimeve nuk përputhen me gjurmët e lëna nga pllakat tektonike në zonën e subduksionit nën male.
“Ndërtimi i maleve është një proces themelor i sjelljes së Tokës dhe ky studim sugjeron që ne mund të mos e kuptojmë atë proces aq mirë sa mendonim”, thotë gjeologu Sean Gallen nga Universiteti Shtetëror i Kolorados.
Prandaj, duke modeluar koren e Tokës dhe simulimet e rrymave të konvekcionit në brendësi, ata arritën të zbulojnë se kush mund të jetë fajtori i mundshëm – dhe përfundimi është se këto janë të ashtuquajturat konvekcioni qelizor, i cili ndodh kur nxehtësia nga bërthama bën që magma e lëngshme në mantel të lëvizë në rrathë, duke ndikuar kështu në aktivitetin tektonik të mësipërm.
Shkencëtarët vënë në dukje se ky sigurisht nuk është faktori i vetëm dhe se në procesin e “lindjes” së maleve përfshihet një varg i madh dhe i gjerë malesh, gjë që është vërtetuar edhe në studimet e mëparshme. Të tilla si mikroorganizma në miniaturë, kushte të ndryshme të motit ose erozioni. Por me këtë studim për herë të parë vëmendja është kthyer tek forcat nën sipërfaqe, prandaj shkencëtarët shpresojnë që në të ardhmen të bëhen zbulime të reja.
Hulumtimi nën titullin “Malet e shtyra nga manteli” është publikuar në revistën Nature Geoscience.
