BE-ja shtrëngon rregullat e paketimit, kufizon “kimikatet e përjetshme” në paketimin e ushqimit

Rregullorja e re e Bashkimit Evropian mbi paketimin dhe mbeturinat e paketimit hyri në fuqi më 12 gusht, duke futur rregulla më të rrepta mbi përbërjen, riciklimin dhe ripërdorimin e paketimit. Një nga ndryshimet më të rëndësishme është kufizimi i të ashtuquajturave “kimikate të përhershme” – PFAS – në paketimin që bie në kontakt me ushqimin.

Nga 12 gushti 2026, paketimet e ushqimit që përmbajnë PFAS mbi kufijtë e përcaktuar në mënyrë strikte nuk do të vendosen në tregun e BE-së. Këto substanca përdoren, ndër të tjera, për ta bërë letrën dhe kartonin rezistentë ndaj yndyrës dhe lagështisë, dhe mund të gjenden në kutitë e ushqimit të shpejtë, paketimet e ushqimit për t’u marrë me vete dhe letrën e pjekjes.

PFAS-të janë një grup kimikatesh jashtëzakonisht të qëndrueshme që degradohen shumë ngadalë dhe mund të grumbullohen në mjedis dhe në trupin e njeriut. Për shkak të jetëgjatësisë së tyre, ato shpesh quhen “kimikate të përjetshme”.

Komisioni Evropian sqaron se nuk ka një periudhë specifike tranzicioni për paketimet e prodhuara para 12 gushtit, por që ende nuk janë vendosur në treg – dhe ato duhet të jenë në përputhje me kufizimet e reja nëse vendosen në treg pas kësaj date. Paketimet që janë vendosur tashmë në treg para 12 gushtit nuk kanë nevojë të tërhiqen.

Megjithatë, rregullorja e re shkon shumë më tej sesa kufizimi i PFAS-ve. Ajo duhet të zvogëlojë gradualisht sasinë e paketimit të panevojshëm, të rrisë ripërdorimin dhe pjesën e materialeve të ricikluara, dhe të sigurojë që të gjitha paketimet në tregun e BE-së të mund të riciklohen në një mënyrë ekonomikisht të qëndrueshme deri në vitin 2030.

Rregullat përfshijnë gjithashtu kufizime për lloje të caktuara të plastikës njëpërdorimëshe, përdorim më të madh të sistemeve të kthimit dhe rimbushjes, si dhe etiketim më të qartë të paketimit për ta bërë më të lehtë për qytetarët të dinë se ku dhe si të riciklojnë. Për ushqimet dhe pijet që merren me vete, bizneset gradualisht do të duhet të ofrojnë mundësi për përdorimin e enëve të tyre pa kosto shtesë.

Sipas Komisionit Evropian, në vitin 2022, në BE u gjenerua mesatarisht 186.5 kilogramë mbetje paketimi për frymë, dhe rreth 40 përqind e plastikës së përdorur në Bashkim përfundon në paketim.