Kos: Komisioni Evropian do të propozojë ide të reja për integrimin gradual në BE më 6 tetor

Duke hapur takimin e titulluar “Ballkani Perëndimor në një Evropë në ndryshim”, Kos vlerësoi se zgjerimi i BE-së është një ndërmarrje strategjike. Ajo përgëzoi Malin e Zi për progresin e tij në reforma, duke vënë në dukje se vendi deri më tani ka mbyllur 18 kapituj negociues, me kapituj të tjerë që pritet të mbyllen në konferencën e ardhshme ndërqeveritare në tetor.

– Tani jeni në fazën e fundit, prandaj kurseni të gjithë energjinë tuaj për negociatat që ju presin. Kjo arritje juaja në Mal të Zi ka krijuar një vrull të ri për zgjerimin në të gjithë rajonin e Ballkanit Perëndimor – tha Kos.

Ajo gjithashtu përmendi Shqipërinë si pjesë të asaj që e quajti momentum i ri i zgjerimit.

– Vendi juaj po bën përparim shumë të mirë në rrugën e reformave. Të gjitha kapitujt e negociatave janë të hapur dhe ne kemi mbyllur tashmë tre, ndërsa këtë vit presim të mbyllim shumë të tjerë. Mund të them se viti 2026 është tashmë një vit rekord kur bëhet fjalë për zgjerimin. Në nëntë muaj të këtij viti, kemi hapur ose mbyllur më shumë kapituj se në çdo vit të mëparshëm në 25 vitet e fundit – tha Kos.

Sipas Komisionerit Evropian, nuk ka asnjë kontradiktë midis nevojës gjeopolitike për zgjerim dhe parimit se përparimi drejt anëtarësimit duhet të bazohet në meritat e secilit vend.

“Gjeopolitika përcakton pse zgjerimi është i rëndësishëm dhe sa urgjentisht duhet të veprojmë. Dhe ne i përmbahemi parimit të bazuar në meritë, sepse është merita që përcakton kushtet, si dhe kush është gati të bashkohet dhe kur”, tha Kos.

Ajo theksoi se siguria është një nga elementët kryesorë të procesit të zgjerimit, në kushte, siç vlerësoi ajo, të konkurrencës së ashpër gjeostrategjike, ndryshimeve në aleanca dhe presioneve në rritje mbi sistemet demokratike.

Kos tha se integrimi rajonal dhe marrëdhëniet e fqinjësisë së mirë janë një pjesë e rëndësishme e Procesit të Berlinit, ndërsa harmonizimi me standardet evropiane, sundimi i ligjit dhe përmirësimi i mjedisit të biznesit duhet të kontribuojnë në siguri më të madhe ligjore, investime, rritje ekonomike dhe vende të reja pune.

Ajo përmendi gjithashtu një studim të ri nga Fondi Monetar Ndërkombëtar, i cili zbuloi se anëtarësimi në BE mund të shoqërohej me një rritje të ndjeshme të PBB-së për frymë në dhjetë vitet e para, me efektin që rritet më tej në planin afatgjatë. Kos theksoi se efekte të ngjashme u vunë re në vendet që iu bashkuan Unionit në vitin 2004.

Në këtë kontekst, ajo njoftoi se Komisioni Evropian do të paraqesë ide të reja për zgjerimin e integrimit gradual më 6 tetor.

– Ideja themelore është “më shumë Evropë para anëtarësimit”, megjithëse kjo nuk është zëvendësim për anëtarësimin e plotë – tha Kos.

Integrimi gradual tashmë po zbatohet përmes aksesit në pjesë të caktuara të tregut të vetëm dhe politikave të tjera të BE-së, me kusht që vendet kandidate të plotësojnë kushtet e nevojshme. Komisioni Evropian ka njoftuar më parë se kjo qasje duhet të mundësojë integrim më të ngushtë të kandidatëve me Bashkimin dhe një tranzicion më të lehtë drejt anëtarësimit të plotë.

Kos tha gjithashtu në Pržno se integrimi evropian duhet të jetë një hapësirë ​​për pajtim dhe kapërcim të ndarjeve historike.

– Prandaj, le t’i zgjidhim çështjet e hapura dypalëshe në frymën e Procesit të Berlinit, nëpërmjet marrëdhënieve të fqinjësisë së mirë, integrimit rajonal, besimit të ndërsjellë dhe bashkëpunimit. Le ta shfrytëzojmë këtë mundësi për të zgjeruar BE-në, për hir të së ardhmes së këtij brezi dhe brezave të ardhshëm – theksoi Komisioneri Evropian.

Takimi në Pržno është pjesë e Procesit të Berlinit dhe temat përfshijnë progresin në integrimin evropian të Ballkanit Perëndimor, marrëdhëniet rajonale, sigurinë dhe qëndrueshmërinë e përbashkët, si dhe zbatimin e Planit të Rritjes për Ballkanin Perëndimor dhe integrimin gradual në tregun e vetëm të BE-së.