Brukseli ashpërson tonet ndaj Beogradit: Rruga evropiane vihet në pikëpyetje
Presidentja e Komisionit Evropian ka dërguar një paralajmërim të drejtpërdrejtë autoriteteve serbe në lidhje me praninë e zyrtarëve shtetërorë në funeralin e një krimineli të dënuar lufte në Beograd, duke theksuar se veprime të tilla janë në kundërshtim me vlerat themelore evropiane.
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, ka dënuar skenat dhe mesazhet e dërguara nga funerali i djalit të kriminelit të luftës Ratko Mlladiç, duke i përshkruar ato si të papranueshme për vlerat evropiane. Brukseli ka dërguar një paralajmërim të qartë se çdo glorifikim publik i individëve të dënuar për gjenocid dhe krime lufte përbën një kërcënim të drejtpërdrejtë për stabilitetin rajonal dhe pajtimin midis popujve të Ballkanit Perëndimor.
Këto reagime vijnë pas tubimeve publike që paraqisnin simbole dhe mesazhe nacionaliste që bënin thirrje për rehabilitimin e figurave ushtarake të viteve 1990. Komisioni Evropian thekson se vendet kandidate kanë një detyrim të saktë për të respektuar pa mëdyshje gjykimet ndërkombëtare dhe për t’u përmbajtur nga çdo retorikë që thellon tensionet ndëretnike.
Për qytetarët e rajonit, mesazhe të tilla nënkuptojnë se udhëheqësit politikë, duke toleruar nacionalizmin, po pengojnë drejtpërdrejt progresin evropian dhe aksesin në fondet e zhvillimit. Institucionet evropiane na kujtojnë vazhdimisht se sundimi i ligjit, respektimi i vendimeve të gjykatave dhe marrëdhëniet e fqinjësisë së mirë janë shtylla themelore pa të cilat asnjë vend nuk mund të bëjë një hap të vërtetë përpara. Në vend që të përqendrohen në reforma, standarde dhe sigurime shoqërore, shoqëritë tërhiqen përsëri në konflikte historike që distancojnë perspektivën e rritjes ekonomike.
“Imazhet që kemi parë janë thellësisht tronditëse dhe nuk kanë vend në një Evropë të bazuar në pajtim, drejtësi dhe respekt për viktimat e gjenocidit”, tha Ursula von der Leyen në reagimin e saj.
Hapat e mëtejshëm të Brukselit do të përfshijnë një monitorim edhe më të rreptë të retorikës publike të aktorëve politikë në vendet kandidate. Progresi drejt tregut të përbashkët evropian dhe hapja e kapitujve të rinj të negociatave do të mbeten të kushtëzuara drejtpërdrejt nga një angazhim i sinqertë ndaj vlerave qytetëruese evropiane dhe respektit të ndërsjellë.
