Ekipi shkencor kombinoi rezultatet e 42 studimeve të ndara dhe të dhënat e mbledhura nga 27 misione satelitore. Duke vepruar kështu, ata krijuan të dhënat më të besueshme afatgjatë deri më tani të ndryshimeve në këto dy shtresa akulli kryesore, që përfshijnë gati pesë dekada. Monitorimi satelitor i shtresës së akullit të Groenlandës daton që nga viti 1972, dhe ai i shtresës së akullit të Antarktidës që nga viti 1979. Ekipi vëren se vlerësimi i tyre përfshin vetëm ndryshimet në masë që ndikojnë në nivelin e detit, duke përjashtuar humbjen e akullit të shkaktuar nga hollimi ose tërheqja e shtresave të akullit.

Ngrohja e oqeaneve si një nxitës kryesor

Shkencëtarët vlerësojnë se 84 përqind e humbjes së akullit është për shkak të çekuilibrave në dinamikën e akullnajave, veçanërisht aty ku akullnajat takohen me oqeanin. “Më shumë se katër të pestat e akullit u shtynë në oqean nga akullnajat që lëvizin me shpejtësi, në vend që të shkriheshin në sipërfaqe.”

“Kjo na tregon se trendi afatgjatë drejtohet nga reagimi dinamik i shtresave të akullit ndaj ngrohjes së oqeanit “, shpjegoi autorja kryesore e studimit, Ines Otosaka, një glaciologe në Universitetin Northumbria.

16 përqindëshi i mbetur i humbjes së akullit lidhet me faktorë atmosferikë, siç është shkrirja e sipërfaqes. Oqeanet thithin pjesën më të madhe të nxehtësisë së bllokuar në biosferë për shkak të emetimeve të gazrave serrë, të cilat shkaktojnë ngrohjen e ujit dhe intensifikimin e rrymave oqeanike.

Në Grenlandë, kjo po nxit një proces të njohur si “Atlantifikim”, në të cilin ujërat më të ngrohta të Atlantikut po shtyhen më tej në veri se kurrë më parë, duke gërryer shtresën e akullit. Ndërkohë, në Antarktidë, rrymat që po forcohen rreth polare po sjellin ujë më të ngrohtë në akull, duke depërtuar nën akullnaja dhe duke i shkrirë ato nga poshtë.

Trendi po përshpejtohet pavarësisht luhatjeve

Humbja e akullit është përshpejtuar në mënyrë dramatike që nga vitet 1990, pa shenja të një përmbysjeje. Të dhënat e mbledhura midis viteve 2020 dhe 2023 mund të tregojnë një stabilizim të Gadishullit Antarktik, por duket se pasqyrojnë vetëm ndryshimet afatshkurtra të motit. Duke folur për Phys.Org, Otosaka shpjegoi se kjo është veçanërisht e vërtetë për reshjet rekord të borës në Antarktidën Lindore. Ajo shtoi se matjet e pabotuara nga periudha pas vitit 2023 tregojnë se humbja e përshpejtuar e akullit vazhdon.

“Këto gjetje demonstrojnë rëndësinë thelbësore të bashkëpunimit shkencor ndërkombëtar në adresimin e ndryshimeve të mëdha mjedisore të kohës sonë”, tha Diego Fernandez i Agjencisë Hapësinore Evropiane, i cili nuk ishte i përfshirë në studim.

Rezultatet pritet t’i ndihmojnë shkencëtarët të parashikojnë më saktë rritjen e nivelit të detit dhe të nxisin vendimmarrje urgjente në lidhje me të ardhmen e planetit. Studimi, i botuar në revistën Scientific Data , është një hap drejt kuptimit të ndikimeve të ndryshimeve klimatike.