Pse ndonjëherë ndiejmë 30 gradë si 38 – ndjesia subjektive e temperaturës?

Të gjithë kemi qenë të paktën një herë në një situatë ku kemi parë termometrin dhe kemi menduar se jashtë është shumë më nxehtë nga ç’është në të vërtetë. Ose, në të njëjtën temperaturë një ditë, mund ta tolerojmë nxehtësinë relativisht lehtë, ndërsa në një ditë tjetër, e njëjta temperaturë na duket pothuajse e padurueshme.

Megjithatë, as këtë herë termometri nuk gabon. Dallimi është se temperatura e ajrit nuk është i vetmi faktor që përcakton se si trupi ynë e përjeton nxehtësinë. Në këtë tekst, po flasim për ndjesinë subjektive të temperaturës, e cila ndikohet nga lagështia e ajrit, era dhe rrezatimi diellor.

Trupi ynë, ndër të tjera, ftohet duke djersitur. Djersa avullohet nga lëkura dhe kështu ndihmon trupin të ftohet. Megjithatë, sa më i lagësht të jetë ajri, aq më e vështirë është që djersa të avullojë, e cila qëndron më gjatë në lëkurë, dhe aq më e vështirë është që trupi të ftohet. Kjo është arsyeja pse kemi përshtypjen se është më ngrohtë nga sa tregon termometri.

Nëse ka erë, temperaturat e larta ndihen më të këndshme sesa kur moti është i qetë. Era mund të ndihmojë në ftohjen e trupit, ndërsa rrezet e diellit direkte e ngrohin atë më tej dhe na bëjnë të ndihemi dukshëm më ngrohtë në diell sesa në hije. Prandaj, e njëjta temperaturë ajri nuk ndihet gjithmonë në të njëjtën mënyrë.

Përveç faktorëve meteorologjikë, mënyra se si e ndiejmë nxehtësinë mund të ndikohet edhe nga rrobat që veshim dhe aktivitetet që kryejmë.

Kur flasim për përjetimin subjektiv të temperaturës, mund të hasim edhe termin indeks i nxehtësisë ose ngarkesë nxehtësie. Ai tregon se si një kombinim i caktuar i temperaturës dhe lagështisë mund të ndikojë në trupin e njeriut, duke marrë parasysh vetëm temperaturën dhe lagështinë relative të ajrit.

Dallimi midis ndjesisë subjektive të temperaturës dhe indeksit të nxehtësisë

Përvoja subjektive e temperaturës është përshtypja e përgjithshme e trupit tonë se sa i nxehtë është. Varet nga faktorë që nuk mund t’i ndikojmë, siç janë lagështia dhe era, por edhe nga ata që mund t’i ndikojmë, siç janë veshja dhe ekspozimi ndaj rrezeve të diellit. Ndjesia subjektive e temperaturës ndryshon në varësi të faktit nëse jemi në diell apo në hije dhe është e vlefshme si në verë ashtu edhe në dimër.

Indeksi i ngarkesës së nxehtësisë llogaritet sipas një formule që merr parasysh vetëm faktorët e jashtëm, d.m.th. temperaturën dhe lagështinë e ajrit, pa ekspozimin ndaj rrezatimit të drejtpërdrejtë diellor. Me fjalë të tjera, indeksi i ngarkesës së nxehtësisë llogaritet për kushte të hijezuara dhe vetëm për gjysmën më të ngrohtë të vitit.

Si duket kjo në realitet?

Në një temperaturë ajri prej 30 gradë Celsius dhe një lagështi relative prej 20 përqind, do të ndihej sikur temperatura ishte 29 gradë. Megjithatë, nëse në 30 gradë lagështia ishte 80 përqind, do të ndihej sikur temperatura ishte deri në 38 gradë. Në të njëjtën temperaturë dhe një rritje të mëtejshme të lagështisë, ndjesia mund të rritet në 40 gradë ose më shumë.

Siç mund ta shohim, lagështia, era dhe rrezatimi diellor mund të krijojnë një ndryshim të madh midis asaj që tregon termometri dhe asaj që ndien trupat tanë. Pra, herën tjetër që matni 35 gradë, mbani mend se numri në termometër nuk është masa e vetme se sa të nxehtë do të jeni në të vërtetë.

LEXO EDHE:

Back to top button