Teknologjia e re lejon që njerëzit të gjurmohen nëpërmjet sinjaleve Wi-Fi, edhe pa kamera ose pajisje inteligjente
Teknologjia e re lejon që njerëzit të gjurmohen nëpërmjet sinjaleve Wi-Fi, edhe pa kamera ose pajisje inteligjente
Wi-Fi i zakonshëm, teknologjia që na lejon të lidhemi pa tel me internetin çdo ditë, ka një veçori që shumica e njerëzve nuk e vënë re: valët e radios të emetuara nga routerët nuk zhduken kur udhëtojnë nëpër hapësirë, por përkundrazi bashkëveprojnë me njerëzit dhe objektet në mjedis.
Çdo router Wi-Fi lëshon valë radioje që udhëtojnë nëpër hapësirë dhe reflektohen nga objektet që hasin. Ky reflektim mbart informacion në lidhje me formën dhe lëvizjen e këtyre objekteve, ngjashëm me dritën që sheh një aparat fotografik, përveç se përdoren valë radioje në vend të dritës.
Studiuesit në Institutin e Teknologjisë në Karlsruhe kanë treguar se duke regjistruar këto sinjale dhe duke analizuar se si ndryshojnë ato në prani të njerëzve, mund të rindërtohet një imazh i mjedisit dhe i njerëzve në të, pa ndonjë sensor shtesë siç është një kamera.
Në praktikë, kjo do të thotë që një sistem pasiv që “dëgjon” sinjalet Wi-Fi në mjedis, pa dërguar sinjalin e vet ose pa u lidhur me rrjetin, mund të identifikojë njerëzit, edhe kur këta njerëz nuk kanë asnjë pajisje me vete. Kjo është dukshëm e ndryshme nga teknologjitë e mëparshme të ndjekjes, pasi nuk kërkon një telefon celular, orë inteligjente ose ndonjë pajisje aktive te personi.
Imagjinoni të kaloni pranë një kafeneje që ka “Wi-Fi falas”, dhe edhe pse nuk e përdorni atë rrjet dhe nuk keni telefon, prania juaj në hapësirë ndikon në mënyrën se si valët e Wi-Fi udhëtojnë dhe reflektohen.
Duke i analizuar këto ndryshime me saktësi të mjaftueshme, sistemi mund të dallojë që dikush është shfaqur dhe të krijojë një lloj “imazhi” të atij personi. Këto modele sinjalesh mund të rafinohen deri në atë pikë sa të jenë mjaftueshëm të detajuara për të shërbyer si të dhëna identifikimi.
Kjo do të thotë që Wi-Fi mund të përdoret për të funksionuar si një sistem mbikëqyrjeje i padukshëm, duke regjistruar dhe njohur njerëzit pa përdorimin e kamerave konvencionale dhe pa dijeninë e tyre. Një sistem i tillë mund të përdoret për një sërë qëllimesh, nga gjurmimi i lëvizjeve të njerëzve në hapësirat publike deri te identifikimi i identiteteve, pa asnjë gjurmë mbikëqyrjeje.
Studiuesit në këtë fushë theksojnë se kjo metodë njohjeje e bazuar në analizën e valëve të radios përbën një rrezik potencial për privatësinë dhe lirinë e individëve. Nëse çdo sinjal Wi-Fi në mjedis mund të shërbejë si një “sensor” i padukshëm, kjo hap mundësinë që kompanitë, shtetet ose aktorë të tjerë të gjurmojnë njerëzit pa pëlqimin e tyre dhe pa një kuadër të qartë ligjor që do të mbronte të drejtat themelore.
Nuk bëhet më fjalë vetëm për dikë që është në gjendje të shohë atë që po bën përmes telefonit ose kamerës tënde. Tani është e mundur që analiza hapësinore e valëve të radios të përdorë informacione që ti nuk i sheh ose nuk i kontrollon, por që janë mjaftueshëm specifike për të lejuar gjurmimin e sjelljes ose identitetit.
Jo çdo sinjal Wi-Fi është një kërcënim aktiv në vetvete. Hulumtimi që ngriti këto shqetësime tregon se metoda të caktuara mund të përdoren për të rindërtuar dhe identifikuar imazhet, por kjo nuk është ende praktikë standarde në rrjetet komerciale. Ekziston gjithashtu një punë shkencore aktive mbi mënyrat për të zbutur rreziqe të tilla sistemike duke forcuar enkriptimin, teknikat e anonimizimit dhe mekanizma të tjerë mbrojtës.
Megjithatë, vetë fakti që teknologjia mund ta shndërrojë një sinjal Wi-Fi në një mjet mbikëqyrjeje pa pajisje tradicionale dhe pa asnjë gjurmë në hapësirë, ngre pyetje serioze rreth rregullave dhe masave mbrojtëse që duhet të ekzistojnë për të ruajtur privatësinë e njerëzve në një botë të rrjetëzuar dixhitalisht.
Zbulime të tilla hapin një debat rreth mënyrës se si shoqëria duhet të rregullojë teknologjitë e reja. Nëse valët Wi-Fi që janë bërë pjesë e përditshme e jetës sonë mund të përdoren në një mënyrë që lejon mbikëqyrjen pa dijeninë e individit, lind pyetja:
– A po ecin sistemet ligjore dhe rregulloret e privatësisë në hap me zhvillimet teknologjike?
– A duhet të përmirësohen standardet e sigurisë për protokollet Wi-Fi për të parandaluar abuzimin?
– Si të mbrohet e drejta e privatësisë në mjedisin dixhital të së ardhmes?
Kjo nuk është vetëm një çështje teknike, por një çështje e të drejtave dhe lirive në një botë ku sinjalet që na rrethojnë mund të përdoren për të na gjurmuar pa dijeninë tonë.







