Umberto Eco, mendja brilante e “Emrit të trëndafilit”, kujtohet në përvjetorin e ndarjes nga jeta

Sot shënohet përvjetori i ndarjes nga jeta i Umberto Eco, një prej figurave më të rëndësishme të mendimit evropian bashkëkohor, i cili u nda nga jeta më 19 shkurt 2016 në Milano, në moshën 84-vjeçare.

I lindur më 5 janar 1932 në Alessandria të Italisë, Eco ishte shkrimtar, kritik letrar, filozof dhe semiotik, i njohur në mbarë botën sidomos për romanin e tij të famshëm Il nome della rosa (Emri i trëndafilit). Vepra, e botuar në vitin 1980, u shndërrua në një bestseller ndërkombëtar dhe më pas u përshtat edhe në film nga regjisori Jean-Jacques Annaud në vitin 1986. Romani, i vendosur në një manastir italian të shekullit XIV, ndërthur misterin kriminal me reflektime të thella mbi të vërtetën, fenë, dijen dhe pushtetin.

Pas doktorimit në Universitetin e Torinos në vitin 1954, Eco punoi si redaktor kulturor në Radio-Televizionin Italian dhe më pas ligjëroi në disa universitete, përfshirë Universitetin e Firences dhe atë të Milanos, përpara se të merrte postin e profesorit në Universitetin e Bolonjës në vitin 1971.

Në fushën e teorisë dhe semiotikës, ai la gjurmë me vepra si Opera aperta, ku argumentonte se veprat moderne artistike janë të hapura ndaj interpretimeve të shumta dhe kërkojnë një rol aktiv të lexuesit. Kontributi i tij vazhdoi me libra të rëndësishëm si A Theory of Semiotics dhe Semiotics and the Philosophy of Language, që e konsoliduan si një nga teoricienët më të rëndësishëm të shenjave dhe komunikimit.

Në letërsi, përveç Emrit të trëndafilit, Eco arriti sukses të madh edhe me romanin Il pendolo di Foucault, një rrëfim kompleks mbi teoritë konspirative dhe manipulimin e dijes. Ndër veprat e tjera të njohura janë L’isola del giorno prima, La misteriosa fiamma della regina Loana, Il cimitero di Praga dhe Numero Zero, ku trajtohen tema si identiteti, historia, manipulimi mediatik dhe ndërtimi i narrativave politike.

Trashëgimia e Umberto Eco-s mbetet e jashtëzakonshme, duke kapërcyer kufijtë mes letërsisë, filozofisë dhe studimeve kulturore. Ai konsiderohet një nga intelektualët që arriti të ndërthurë me mjeshtëri dijen akademike me letërsinë popullore, duke e bërë mendimin kritik të aksesueshëm për një publik të gjerë.

Në përvjetorin e ndarjes së tij nga jeta, bota e letrave e kujton si një zë të fuqishëm të arsyes, dialogut dhe reflektimit të thellë mbi kulturën dhe shoqërinë moderne./