Edhe pse rajoni është jashtëzakonisht i thatë sot, veprat e artit tregojnë se dikur ishte një tokë e harlisur, e gjelbëruar plot me ujë, kullota dhe kafshë të egra.
Në mënyrë të pabesueshme, vepra arti daton vetëm rreth 4000 vjet më parë, duke sugjeruar se kjo pjesë e shkretëtirës së Saharasë ka pësuar ndryshime të shpejta dhe rrënjësore vetëm në mijëra vitet e fundit.
Në studimin e tyre të ri, arkeologët nga Universiteti Macquarie përshkruajnë zbulimin e 16 vendeve të artit shkëmbor në shkretëtirat rreth Wadi Halfa, një qytet në Sudanin verior pranë kufirit me Egjiptin.
Midis shumë figurave të përshkruara në art, studiuesit gjetën ilustrime të njerëzve, antilopave, elefantëve dhe gjirafave. Kishte gjithashtu një prani të vazhdueshme të bagëtive – gjë që është mjaft e habitshme duke pasur parasysh klimën aktuale hiperaride të shkretëtirës Atbai.
Sot kjo zonë nuk ka pothuajse asnjë reshje vjetore, gjë që e bën të pamundur blegtorinë. Megjithatë, petroglifet tregojnë se blegtoria ishte një temë e zakonshme e jetës së përditshme deri në vitin 3000 para Krishtit.
“Ishte e çuditshme të gjeje bagëti të gdhendura në shkëmbinjtë e shkretëtirës, sepse ata kanë nevojë për shumë ujë dhe hektarë kullota dhe nuk do të mbijetonin në mjedisin e thatë dhe të thatë të Saharasë së sotme,” tha Dr Julien Cooper, një studiues që drejtoi një ekip. i arkeologëve në vitin 2018 dhe 2019. viti i projektit kërkimor Atbai, shkruan IFLScience.
“Prania e bagëtive në artin e lashtë shkëmbor është një nga provat më të rëndësishme për të mbështetur ekzistencën e një “Saharaje të gjelbër” dikur,” shtoi Cooper.
Midis 15,000 viteve më parë dhe rreth 5,000 vjet më parë, Afrika u ndikua nga shirat e rritur të verës së musonit në të gjithë kontinentin si rezultat i ndryshimeve periodike në orbitën e Tokës rreth Diellit. Falë reshjeve, kontinenti u shndërrua në një tokë të lulëzuar me kullota me bar të mbuluara me liqene me ujë të ëmbël.
Megjithatë, kur mbaroi sezoni i shirave, pati një ndryshim drastik në peizazhin e rajonit, si dhe në numrin e madh të njerëzve dhe kafshëve të tjera që jetonin këtu.
“Shkretëtira Atbai rreth Wadi Halfa, ku u zbulua arti i ri shkëmbor, është zbrazur pothuajse plotësisht. Për ata që mbetën, bagëtia u braktis në favor të deleve dhe dhive. Kjo do të kishte pasoja të mëdha për të gjitha aspektet e jetës njerëzore – nga dieta dhe furnizimet e kufizuara të qumështit, tek modelet e migrimit të familjeve baritore dhe identiteti dhe jetesa e atyre që vareshin nga bagëtia e tyre”, tha Cooper.
