Miliarderi dhe bashkëthemeluesi i Microsoft, Bill Gates, CEO i JPMorgan, Jamie Dimon, CEO i Nvidia, Jensen Huang dhe Elon Musk kanë bërë të gjithë të njëjtin parashikim vitet e fundit: java e punës së shpejti do të jetë më e shkurtër. Automatizimi, argumentojnë ata, do të marrë përsipër detyrat rutinë, do të lirojë kohën e punëtorëve dhe do ta shtyjë javën e punës katër-ditore drejt bërjes standarde. Gates madje ka propozuar idenë e një jave pune dy-ditore.
Megjithatë, Mark Dixon, themelues dhe drejtor ekzekutiv i International Workplace Group (IWG), nuk beson në një skenar të tillë. Nga pozicioni i tij si kreu i ofruesit më të madh në botë të zyrave fleksibile – me më shumë se tetë milionë përdorues në 122 vende dhe 85 përqind të kompanive Fortune 500 midis klientëve të saj – ai beson se llogaritja thjesht nuk është e saktë.
«Të gjithë janë të përqendruar te produktiviteti, kështu që kjo nuk do të ndodhë së shpejti», thotë troç Dixon. «Në fund të fundit janë kostot e punës», shpjegon ai për Fortune.
Shtetet e Bashkuara dhe Mbretëria e Bashkuar po përballen me një krizë serioze të kostos së jetesës. Në të njëjtën kohë, shton ai, kompanitë po kalojnë një “krizë të kostos së biznesit”.
Në thelb, kompanitë nuk mund të përballojnë të paguajnë të njëjtat paga për më pak orë pune, dhe as nuk mund ta kalojnë diferencën te konsumatorët. Për shkak të kësaj, koha që automatizimi “çliron” ka shumë më tepër gjasa të mbushet me detyra të reja, sesa t’u kthehet punonjësve. Elon Musk pretendon se puna do të jetë opsionale në të ardhmen, por CEO thotë se inteligjenca artificiale mund të krijojë më shumë punë, jo më pak.
Më të zëshmit janë në Silicon Valley, të cilët po e promovojnë IA-në si një rrugë drejt më shumë kohë të lirë. Njeriu më i pasur në botë dhe pronari i SpaceX, Tesla dhe Network X, Elon Musk, ka shkuar aq larg sa të parashikojë se puna do të bëhet tërësisht “opsionale” dhe më shumë një hobi brenda dhjetë vjetësh. Në realitet, Dixon beson se një skenar i tillë do të ndodhte vetëm nëse nuk do të kishte punë të mjaftueshme për të gjithë, jo sepse punëdhënësit papritmas do të bëheshin bujarë. Sipas tij, IA ka të ngjarë të krijojë më shumë punë, jo më pak. Çdo ndryshim i madh teknologjik, argumenton ai, ka ndjekur një model të ngjashëm: frikën nga humbja e punës, e ndjekur nga zgjerimi i mundësive.
– Inteligjenca artificiale do të përshpejtojë zhvillimin e kompanive, kështu që do të ketë më shumë punë, vetëm se do të ketë vende pune të ndryshme – thotë ai.
Dixon kujton Britaninë e shekullit të 19-të, kur punëtorët anglezë të tekstilit protestuan kundër makinave të reja të automatizuara, nga frika se ato do të kërcënonin jetesën e tyre, do të ulnin pagat dhe do të zhvlerësonin aftësitë e tyre gjatë Revolucionit Industrial.
