A po i largojmë vërtet bakteret kur lajmë sallatën jeshile?

Sallatat e paketuara mund të jenë ushqyese, por nuk janë gjithmonë aq të sigurta sa mund të mendoni.

Sipas Health, perimet me gjethe jeshile janë një burim kryesor i sëmundjeve që vijnë nga ushqimi në Shtetet e Bashkuara, përgjegjëse për afërsisht dy milion sëmundje çdo vit, sipas një studimi të vitit 2024 .

Meqenëse Qendrat për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve kanë shkurtuar së fundmi një program kyç të mbikëqyrjes së sëmundjeve që vijnë nga ushqimi, mund të pyesni veten nëse larja e plotë e perimeve me gjethe jeshile ndihmon në parandalimin e sëmundjeve.

“Perimet me gjethe shpesh shoqërohen me sëmundje të transmetuara nga ushqimi, sepse ato mund të kapin baktere në shumë faza përpara se të arrijnë në pjatën tuaj”, thotë Jessica Gavin, një shkencëtare e çertifikuar e ushqimit dhe e kuzhinës.

Në fermë, faktorë të tillë si uji i ndotur i ujitjes, plehu i përdorur, bagëtia aty pranë ose jeta e egër që lëviz nëpër fusha mund të futin baktere të tilla si E. coli dhe Salmonella. Spinaqi dhe maruleja janë veçanërisht të ndjeshme sepse rriten shumë afër tokës.

“Sa më e madhe të jetë fusha, aq më pak ka gjasa që të monitorohet nga afër”, tha Brian Kwok Le, një shkencëtar ushqimor dhe autor i “150 Përgjigje për Pyetjet Rreth Shkencës Ushqimore”.

Zarzavatet me gjethe të veçanta, të tilla si rukola, kultivohen më shpesh në fusha më të vogla komerciale, që do të thotë se punëtorët do të kenë një pasqyrë më të mirë të asaj që po ndodh atje.

Pas korrjes, hapa shtesë si larja, prerja, përpunimi dhe paketimi mund ta përhapin më tej ndotjen, pasi më shumë duar dhe pajisje vijnë në kontakt me perimet.

Hulumtimet tregojnë se larja e perimeve me gjethe jeshile mund të zvogëlojë shumicën e mbetjeve të pesticideve. Gjithashtu mund të largojë papastërtinë, mbeturinat dhe disa baktere nga sipërfaqja.

Megjithatë, shpëlarja e plotë nuk mund t’i largojë të gjitha bakteret. Shumica e patogjenëve ngjiten në sipërfaqe dhe është shumë, shumë e vështirë që uji të depërtojë dhe t’i largojë ato.

Forma e perimeve me gjethe gjithashtu nuk është në favor të tyre. Mikrobe si E. coli mund të fshihen në çarje të vogla ose edhe të hyjnë në indet e bimëve, ku shpëlarja nuk do të arrijë.

Perimet e gjelbra të paralara, si ato në qeset e sallatës, nuk janë imune ndaj këtyre problemeve. Jo vetëm që bakteret mund të ngjiten ende në sallatë, por trajtimi dhe përpunimi i shtuar mund të rrisë rrezikun e kontaminimit.

Listeria është veçanërisht shqetësuese sepse mund të mbijetojë në pajisjet e përpunimit dhe të vazhdojë të rritet në temperaturat e frigoriferit. E vetmja mënyrë e sigurt për të vrarë plotësisht bakteret në perimet tuaja është t’i gatuani ato.

Edhe pse larja e perimeve jeshile mund të mos i largojë të gjitha bakteret, mund të ndihmojë në largimin e disa prej tyre, dhe ka arsye të tjera të mira për t’i larë ato.

Për shansin më të mirë të reduktimit të ndotjes, Gavin rekomandon hapat e mëposhtëm:

• Lani duart dhe pastroni të gjitha sipërfaqet e punës, lavamanët dhe mjetet që do të përdorni me ujë të ngrohtë me sapun për të parandaluar kontaminimin e kryqëzuar.
• Zhytni gjethet në një tas të pastër me ujë të ftohtë për të hequr çdo mbeturinë të dukshme. Uji i ftohtë i mban perimet krokante, ndërsa uji i nxehtë mund t’i bëjë ato të vyshken, të hapin poret dhe të lejojnë bakteret të hyjnë.
• Ndani dhe shpëlani gjethet nën ujë të ftohtë të rrjedhshëm për rreth 30 sekonda, duke hedhur çdo pjesë të grisur ose të dëmtuar.
• Thajini ato me një tjerrëse sallate ose me peshqirë letre të pastër.
• Shpëlajeni përsëri për rreth 30 sekonda.
• Thajeni sallatën mirë me peshqirë letre të pastër.
• Edhe pse larja e perimeve me gjethe jeshile mund të ndihmojë në largimin e pesticideve, papastërtisë, mbeturinave dhe disa baktereve, ajo nuk mund t’i eliminojë plotësisht bakteret.

Kjo ndodh sepse disa baktere kanë tendencë të ngjiten në gjethe dhe të fshihen në çarje. Megjithatë, kjo nuk do të thotë që duhet ta anashkaloni shpëlarjen. Provoni t’i lini gjethet nën ujë të ftohtë për rreth 30 sekonda, t’i thani lehtë dhe pastaj t’i shpëlani përsëri.