Armëpushimi është në prag të shkatërrimit, SHBA-të dhe Irani shkëmbejnë zjarr – Ngushtica e Hormuzit është përsëri në flakë

Një pauzë e brishtë në një luftë që nuk u ndal kurrë plotësisht

Ngushtica e Hormuzit është bërë përsëri pika në të cilën politika botërore mat temperaturën e luftës. Sipas raportimeve të djeshme dhe të sotme, SHBA-të dhe Irani shkëmbyen zjarr në një nga korridoret detare më të ndjeshme në planet, dhe Emiratet e Bashkuara Arabe raportuan kërcënime të reja ajrore nga pala iraniane. Në letër, armëpushimi midis Uashingtonit dhe Teheranit ende nuk është shpallur i vdekur. Megjithatë, në det, dobësia e tij është tashmë e dukshme në raketa, dronë, motoskafe dhe paralajmërime drejtuar qendrave të naftës në Gjirin Persik.

Sipas një deklarate zyrtare nga Komanda Qendrore e SHBA-së – CENTCOM , më 7 maj, forcat iraniane lëshuan raketa të shumta, dronë dhe mjete të vogla luftarake drejt tre shkatërruesve amerikanë – USS Truxtun, USS Rafael Peralta dhe USS Mason – ndërsa ato kalonin nëpër Ngushticën e Hormuzit drejt Gjirit të Omanit. CENTCOM pretendon se nuk u godit asnjë strukturë ushtarake amerikane dhe se forcat amerikane u përgjigjën me sulme ndaj vendeve të lëshimit, qendrave të komandës dhe nyjeve të inteligjencës dhe mbikëqyrjes iraniane.

Dy versione të të njëjtit konflikt

Uashingtoni e paraqet incidentin si një reagim mbrojtës ndaj një sulmi “të paprovokuar” iranian. Megjithatë, Teherani e kthen historinë në drejtim të kundërt: komanda ushtarake iraniane pretendon se Shtetet e Bashkuara shkelën armëpushimin duke sulmuar një tanker iranian, një anije tjetër dhe zona civile në ishullin Qeshm dhe në bregdetin përreth Ngushticës së Hormuzit. Mediat iraniane raportuan se forcat iraniane u hakmorën kundër anijeve amerikane në lindje të ngushticës dhe në jug të portit të Çabaharit, ndërsa CENTCOM mohon se anijet amerikane pësuan dëme. 

Përplasja në Ngushticën e Hormuzit nuk do të thotë domosdoshmërisht një kthim të menjëhershëm në një luftë në shkallë të plotë. Por kjo tregon se armëpushimi midis Shteteve të Bashkuara dhe Iranit nuk është paqe, por një konstruksion i përkohshëm i vendosur në një terren të paqëndrueshëm. Lufta mund të qëndrojë në letër, por të lëvizë përtej detit, me dronë, tankerë, baza dhe mesazhe politike.

Pra, pyetja më e rëndësishme tani nuk është vetëm se kush qëlloi i pari, por nëse secila palë ka ende kontroll të mjaftueshëm mbi veprimet e veta. Kur Ngushtica e Hormuzit të bëhet një shfaqje force, bota nuk po shikon drejt një krize të largët rajonale. Po shikon drejt një pike ku një shkëndijë mund të rrisë çmimet e energjisë, të prishë rrugët tregtare dhe përsëri ta shtyjë diplomacinë pas tymit të armëve.