Australia po përballet me një stuhi ligjore dhe sociale pasi dy adoleshentë ngritën një padi në Gjykatën e Lartë kundër qeverisë për një ligj të ri që ndalon plotësisht përdorimin e mediave sociale nga personat nën moshën 16 vjeç. Sipas rregullores, e cila hyn në fuqi më 10 dhjetor, platforma të tilla si Facebook, Instagram, TikTok dhe YouTube nuk do të lejohen të hapin llogari për përdoruesit që janë më të rinj se mosha ligjore.
Adoleshentët Noah Jones dhe Macy Neyland, të mbështetur nga organizata për të drejtat dixhitale Digital Freedom Project (DFP), argumentojnë se ligji është jokushtetues dhe kufizon liritë themelore të të rinjve – veçanërisht të drejtën për të komunikuar, për t’u informuar dhe për të marrë pjesë në jetën publike. Në një deklaratë, Neyland e krahason ndalimin me atmosferën e romanit të Orwellit “1984”: “Nuk duhet të heshtim. Kjo është si “1984” e Orwellit dhe më frikëson.”
Ministrja e Komunikacionit Annika Wells u përgjigj se qeveria “nuk do të përkulet para presionit apo kërcënimeve”, duke theksuar se vendimi u mor “në emër të prindërve australianë” dhe në interes të mbrojtjes së fëmijëve. Sipas qeverisë, qëllimi i ligjit është të zvogëlojë rreziqet e abuzimit, varësisë, shfrytëzimit dhe manipulimit në internet përmes algoritmeve që synojnë përdoruesit e rinj.
Por grupet e të drejtave dixhitale paralajmërojnë se masa mund të ketë pasoja serioze. Sipas DFP-së, ndalimi do t’i godasë më rëndë grupet më vulnerabël – të rinjtë me aftësi të kufizuara, njerëzit e Kombeve të Para, fëmijët nga zonat rurale dhe adoleshentët LGBTIQ+, për të cilët interneti është shpesh vendi i vetëm për informacion, komunikim dhe mbështetje.
DFP propozon alternativa të tilla si veçori të detyrueshme sigurie në platforma, programe të shkrim-leximit dixhital dhe teknologji të verifikimit të moshës që mbrojnë privatësinë – në vend të një ndalimi të plotë. “Ne jemi vendas të teknologjisë dixhitale. Na duhet mbrojtje, jo heshtje”, tha Noah Jones, duke shtuar se politika e qeverisë është “dembele”.
Edhe pse kompanitë e teknologjisë po rezistojnë, me Google që thuhet se po planifikon gjithashtu një sfidë kushtetuese, sondazhet tregojnë se shumica e të rriturve australianë e mbështesin ndalimin. Megjithatë, disa psikologë paralajmërojnë se masa mund t’i shkëpusë të rinjtë nga lidhjet e rëndësishme shoqërore, veçanërisht ata që janë tashmë të izoluar. Të tjerë kanë frikë se fëmijët thjesht do të kalojnë në platforma të tjera, më pak të rregulluara, duke rritur rrezikun në vend që ta zvogëlojnë atë.
Ky debat ngre një pyetje më të gjerë: a është kufizimi i mediave sociale mënyra e duhur për të mbrojtur të rinjtë, apo vendos një precedent të rrezikshëm në kufizimin e lirive dixhitale? Me këtë vendim, Australia e ka gjetur veten në qendër të një diskutimi global rreth vijës ndarëse midis mbrojtjes dhe censurës — një diskutim që sapo ka filluar.
