Bizneset ankohen, qytetarët përgjigjen: Çfarë po ndodh me pagat?

Dhjetë vjet më parë, historia ishte e thjeshtë. Mijëra njerëz kërkonin punë dhe punëdhënësit zgjidhnin se kë të punësonin. Sot, situata është pothuajse e kundërta. Reklamat qëndrojnë pezull për javë të tëra, telefonat rrallë bien dhe shumë kompani pranojnë se problemi i tyre më i madh nuk është më se si të gjejnë klientë, por si të gjejnë punëtorë.

Në pothuajse çdo sektor, dëgjohet e njëjta fjali: “Nuk ka njerëz”.

Kompanitë e ndërtimit po kërkojnë artizanë. Kompanitë e kamionëve po kërkojnë shoferë. Fabrikat po kërkojnë operatorë. Tregjet po kërkojnë shitës. Restorantet po kërkojnë kamerierë dhe kuzhinierë. Edhe kompanitë që ofrojnë paga më të larta thonë se po e kanë më të vështirë se kurrë të gjejnë staf.

Por punëtorët kanë një version tjetër të historisë.

“Ka njerëz. Thjesht nuk ka një ofertë mjaftueshëm të mirë”, thonë shumë.

Këtu fillon konflikti midis dy palëve të tregut të punës.

Punëdhënësit thonë se kostot po rriten nga të gjitha anët. Energjia elektrike, qiraja, lëndët e para, transporti, kontributet, taksat. Sipas tyre, jo çdo kompani mund t’i rrisë pagat pafundësisht.

Punëtorët, nga ana tjetër, shohin matematikë të ndryshme.

Ata shohin se faturat janë më të larta se sa ishin disa vite më parë. Ata shohin se shporta në supermarket kushton më shumë. Ata shohin se qiraja po rritet. Dhe kur dikush u ofron një pagë që mund të dukej e mirë pesë vjet më parë, sot nuk duket më kështu.

Kjo është arsyeja pse gjithnjë e më shumë njerëz nuk pyesin vetëm nëse ka punë. Ata së pari pyesin se sa është rroga.

Tregu i punës ka ndryshuar gjithashtu për shkak të emigrimit. Mijëra punëtorë të kualifikuar janë larguar për në Gjermani, Austri, Slloveni, Itali dhe Kroaci. Ata u tërhoqën jo vetëm nga pagat më të larta atje, por edhe nga ndjenja se puna vlerësohet më shumë.

Ndërkohë, kompanitë në Maqedoni të Veriut filluan të konkurrojnë me njëra-tjetrën për të njëjtët njerëz.

Dikur, punëtorët kishin frikë të linin punën. Sot, shumë e dinë se mund të gjejnë një punë tjetër nesër.

Ekonomistët thonë se kjo nuk është një shenjë e keqe. Përkundrazi. Tregon se tregu i punës po bëhet më aktiv dhe se punëtorët po fitojnë më shumë fuqi negociuese.

Por ka edhe një anë tjetër.

Nëse pagat nuk rriten mjaftueshëm shpejt, njerëzit vazhdojnë të largohen. Nëse kompanitë nuk mund të gjejnë staf, ato e kanë më të vështirë të rriten. Dhe nëse ekonomia nuk rritet mjaftueshëm shpejt, nuk ka vend për të ardhura më të larta.

Kjo është arsyeja pse sot pyetja më e rëndësishme nuk është më nëse ka punë.

Pyetja është nëse paga mund të sigurojë një jetë të mirë.

Punëdhënësit po kërkojnë njerëz. Njerëzit po kërkojnë një pagë.

Dhe sfida e vërtetë është se si t’i bëjmë këto dy palë të takohen përsëri në të njëjtin vend.