Cilat lidhje VPN janë të sigurta për t’u përdorur dhe cilat jo?

Zgjidhja: një lidhje VPN, ose Rrjet Virtual Privat (VPN). Ka dy përparësi: Adresat IP janë të maskuara dhe përmbajtja është e enkriptuar. Kjo lejon qasje në faqet e internetit të bllokuara dhe ushtrimin e të drejtës njerëzore për lirinë e shtypit dhe informacionit. Qindra miliona njerëz në mbarë botën përdorin VPN.

Përdorimi i një VPN do të thotë besim

Kjo është arsyeja pse rrjete të tilla janë të paligjshme ose të kufizuara rëndë në vende si Kina, Rusia, Bjellorusia, Irani dhe Koreja e Veriut. Ata që i përdorin atje e bëjnë këtë në mënyrë diskrete dhe presin që ofruesi t’i trajtojë të dhënat që ata krijojnë gjithashtu në mënyrë diskrete. Por a është gjithmonë kështu?

Fatkeqësisht, jo! Një studim gjithëpërfshirës nga Open Technology Fund, një organizatë e pavarur jofitimprurëse që avokon për lirinë globale të internetit, zbulon të meta alarmuese në disa ofrues VPN – me pasoja që, në rastin më të keq, mund t’i çojnë përdoruesit në burg.

Kur Kina merr kontrollin

Lista e mangësive fillon me pronësinë e paqartë: “Shumë shërbime VPN i fshehin pronarët e tyre të vërtetë përmes strukturave komplekse të korporatave”, thuhet në studim. Me fjalë të tjera: shpesh është e paqartë se kush ka vërtet ndikim mbi kompanitë.

Për shembull, Innovative Connecting PTE, Autumn Breeze PTE dhe Lemon Clove PTE pretendojnë se janë të regjistruara në Singapor. Por në fakt, ato kontrollohen nga shtetas kinezë nga Kina dhe për këtë arsye i nënshtrohen ligjeve kineze të kontrollit të informacionit, shkruajnë autorët. Një raport tjetër nxjerr një përfundim të ngjashëm: “Shumë VPN krijojnë kompani fiktive në vende me ligje të buta për ruajtjen e të dhënave.”

Tetë ofrues, 16 aplikacione VPN – “shumë problematike”

Për më tepër, shumë shërbime VPN zhvillohen nga të njëjtat kompani: “Një numër i vogël kompanish kontrollojnë një pjesë disproporcionalisht të madhe të tregut VPN përmes të ashtuquajturave zgjidhje të etiketës së bardhë.” Etiketa e bardhë është një produkt i zhvilluar nga një palë e tretë, i cili më pas shitet nën një markë tjetër.

Studimi identifikon tetë ofrues VPN shumë problematikë me 16 aplikacione dhe një total prej mbi 700 milionë shkarkimesh në Google Play Store që fshehin përkatësinë e tyre. Përveç kësaj, “këto aplikacione kanë probleme me privatësinë dhe sigurinë, të cilat i ekspozojnë përdoruesit ndaj rreziqeve të mbikëqyrjes”.

Qindra miliona përdorues potencialisht në rrezik

Ndër aplikacionet e vlerësuara si “veçanërisht shqetësuese” janë
– Turbo VPN,
– VPN Proxy Master,
– XY VPN dhe
– 3X VPN – Smooth Browsing, secila me 100 milionë shkarkime.

Kështu, qindra miliona përdorues të internetit jetojnë në një iluzion sigurie që nuk ekziston. “Sepse ofruesit përdorin të ashtuquajturin protokoll tuneli Shadowsocks (i cili nuk është projektuar për konfidencialitet) për të ndërtuar tunelin VPN dhe pretendojnë se lidhjet janë të sigurta.”

Fjalëkalime të fiksuara – një rrezik serioz sigurie

Por kjo nuk është e gjitha: të dy grupet e ofruesve, sipas studimit “Kush zotëron, operon dhe zhvillon VPN-në tuaj ka rëndësi”, përdorin protokollin Shadowsocks me fjalëkalime të parapërgatitura, të cilat ruhen në aplikacione – një e metë serioze sigurie. Sulmuesit mund t’i lexojnë këto fjalëkalime dhe të deshifrojnë të gjithë komunikimin.

Për më tepër, shumë ofrues përdorin servera me qira në qendrat e të dhënave, pa kontroll të plotë mbi harduerin. Dhe disa aplikacione VPN mbledhin fshehurazi të dhëna për vendndodhjen, edhe pse politikat e tyre të privatësisë pretendojnë të kundërtën.

A preket edhe aplikacioni im VPN?

Studimi përfundon: “Fatkeqësisht, shërbimet VPN në rastin më të mirë mund të krijojnë një ndjenjë të rreme sigurie dhe në rastin më të keq të kompromentojnë plotësisht privatësinë dhe sigurinë. Me aplikacionet nga
-Innovative Connecting,
-Autumn Breeze,
-Lemon Clove,
-Matrix Mobile,
-ForeRaya Technologies,
-Wildlook Tech,
-Hong Kong Silence Technology dhe
-Yolo Mobile Technology Limited, çdo përdorues është i ekspozuar ndaj rreziqeve serioze për shkak të problemeve serioze të privatësisë dhe sigurisë.”

Në vend të kësaj, autorët rekomandojnë përdorimin e shërbimeve VPN me pagesë, të cilat në përgjithësi konsiderohen më të sigurta. Për shembull, nuk janë identifikuar probleme serioze me
– Lantern,
– Psiphon,
– ProtonVPN ose
– Mullvad.

“Katastrofike për sigurinë e përdoruesit”

Benjamin Mixon-Baka, një nga autorët e studimit, përdor fjalë të ashpra: “Kjo është katastrofike për privatësinë dhe sigurinë e këtyre përdoruesve. Pavarësisht vendit të origjinës, dobësitë që zbuluam tregojnë se këto VPN nuk ofrojnë privatësi apo siguri – në kundërshtim me pretendimet në faqet e tyre të internetit. Përdoruesit kanë një ndjenjë të rreme sigurie, ndërsa një aktor shtetëror mund të shohë gjithçka që bëjnë ata.”

Duke marrë parasysh se sa larg kanë shkuar ofruesit për të fshehur identitetin e tyre të vërtetë dhe se, pavarësisht pretendimeve për të kundërtën, ata ende po mbledhin të dhëna gjeografike – kjo përfaqëson një “shkelje serioze të besimit të përdoruesit”.

Apel për operatorët e dyqaneve të aplikacioneve

Përfundimi: “Përdoruesit duhet të preferojnë ofruesit e VPN-ve që ofrojnë transparencë të plotë në lidhje me pronësinë, infrastrukturën dhe juridiksionin.” Zgjidhjet me burim të hapur dhe auditimet e pavarura janë tregues kryesorë të cilësisë.

Autorët rekomandojnë që operatorët e dyqaneve të aplikacioneve t’i kushtojnë më shumë vëmendje dobësive të sigurisë kur miratojnë aplikacionet. Përndryshe, simboli i VPN që shfaqet në Google Play Store krijon një ndjenjë sigurie që nuk mbështetet nga faktet.

Opsioni i fundit: Shfletuesi Tor

Për Mixon-Baka-n, ekziston një konflikt themelor me shërbimet VPN: “Privatësia dhe siguria – ajo që njerëzit presin nga këto produkte – janë në konflikt të drejtpërdrejtë me reklamimin dhe fitimin. Ne dhe të tjerët kemi zbuluar se nuk mbaron mirë kur privatësia dhe reklamimi përzihen.”

Një zgjidhje VPN e financuar publikisht, e ngjashme me aplikacionin Signal, do të ishte shumë mirë, thotë ai, por nuk do të zgjidhte kufizimet themelore në aspektin e privatësisë dhe sigurisë – madje as me fonde publike.

Kushdo që dëshiron vërtet të jetë i sigurt duhet të përdorë Shfletuesin Tor. “Tor, si çdo gjë tjetër, ka kufizimet e veta, por nëse privatësia është shqetësimi juaj kryesor – Tor është zgjedhja e parë.”