Gjermania dhe Franca propozojnë një model të ri zgjerimi të BE-së për Ballkanin

Përpara samitit BE-Ballkani Perëndimor në Tivat, Mali i Zi, Gjermania dhe Franca kanë dërguar një dokument jo-ligjor ku propozohet integrimi gradual i vendeve të Evropës Juglindore dhe Moldavisë dhe një thjeshtim i procesit të negociatave, i cili do të vazhdojë të bazohet në meritë.

Në këtë dokument joformal, Berlini dhe Parisi i bëjnë thirrje Komisionit të paraqesë propozime për të lehtësuar integrimin gradual të vendeve kandidate në rrugën e tyre drejt anëtarësimit në BE. Kjo duhet të përfshijë, ndër të tjera, akses preferencial në tregun e brendshëm bazuar në përparimin e tyre të rëndësishëm në negociata dhe lidhje më të ngushta me institucionet evropiane në procesin e vendimmarrjes së përditshme, për shembull duke u dhënë statusin e vëzhguesit vendeve kandidate në takimet e institucioneve të BE-së, në kushte që respektojnë autonominë e procesit të vendimmarrjes së BE-së.

“Politika e zgjerimit ka nevojë për një vrull të ri. Samitet e ardhshme të BE-së me Ballkanin Perëndimor (5 qershor) dhe me Moldavinë (22 qershor) përfaqësojnë një mundësi që nuk duhet ta humbasim. Qëllimi ynë i përbashkët është ta përfundojmë Unionin si një Bashkim të vërtetë Evropian. Për të arritur këtë aspiratë dhe për të injektuar një vrull të ri, duhet të ofrojmë stimuj shtesë si pjesë e një procesi integrimi gradual të bazuar në meritë dhe të thjeshtojmë procesin aktual për ta bërë atë më efikas dhe për të mundësuar një integrim më të shpejtë dhe më të thellë në BE në bazë të kritereve të Kopenhagenit”, thuhet në dokument.

Ai thekson se qëllimi i anëtarësimit të plotë në BE mbetet i pandryshuar dhe se integrimi gradual nuk ka për qëllim të zëvendësojë anëtarësimin e plotë në BE ose të vazhdojë rrugën drejt tij.

“Përkundrazi, ne duam të krijojmë stimuj që inkurajojnë përparim më të shpejtë në atë rrugë. Në këtë mënyrë, ne sigurohemi që integrimi gradual të kontribuojë në zgjerimin e suksesshëm të BE-së, duke e forcuar BE-në në tërësi”, thuhet në dokument.

Propozon thjeshtimin e metodologjisë së negociatave duke kombinuar disa hapa proceduralë, duke theksuar se puna e vendeve kandidate, Komisionit dhe Këshillit duhet të përqendrohet në përmbajtjen e reformave, jo në hapat proceduralë.

Dokumenti thotë se integrimi i strukturuar gradual synon t’u ofrojë vendeve kandidate nxitje shtesë për të zbatuar reformat.

Propozohet, me kusht që të përmbushen kushte të caktuara, që takimet e përbashkëta të Komisionit Evropian dhe anëtarëve të Parlamentit Evropian me përfaqësuesit e vendeve të Ballkanit Perëndimor dhe Moldavisë të mbahen dy herë në vit, që komisionet e përbashkëta parlamentare të takohen më shpesh dhe që përfaqësuesit e këtyre vendeve të jenë në gjendje të marrin pjesë në disa pika të rendit të ditës të takimeve joformale të Këshillit Evropian dhe Këshillit të Bashkimit Evropian si vëzhgues pa të drejtë vote.

Vendeve kandidate u ofrohet pjesëmarrje e plotë në tregun e vetëm bazuar në modelin e Zonës Ekonomike Evropiane Plus. Kjo do të thotë që, ashtu si anëtarët e EEA-së (Islanda, Lihtenshtajni dhe Norvegjia), ato do të kenë qasje në tregun e vetëm evropian. Kjo do të kushtëzohej nga miratimi dhe zbatimi i acquis evropiane nga pesë grupet e para dhe mbyllja e përkohshme e kapitujve përkatës të negociatave.