Kafeina është një substancë kimike që stimulon sistemin nervor qendror, si dhe muskujt, zemrën dhe pjesët e trupit që rregullojnë presionin e gjakut.

Kjo substancë natyrale e hidhur gjendet në gjethet dhe farat e më shumë se 60 bimëve, dhe gjithashtu mund të prodhohet në laborator dhe t’u shtohet ushqimeve, ilaçeve dhe pijeve.

Për shkak të efekteve të saj stimuluese, kafeina mund të konsiderohet si një substancë që ndikon në funksionin e trurit. Megjithatë, FDA e SHBA-së e konsideron kafeinën të sigurt për konsum në sasi të moderuara.

Sa kafeinë është shumë?

Ekspertët thonë se të rriturit e shëndetshëm nuk duhet të konsumojnë më shumë se 400 miligramë kafeinë në ditë. Kjo është afërsisht ekuivalente me katër filxhanë kafeje prej 2.5 ons, ose madhësia e një pijeje “të shkurtër” në Starbucks.

Adoleshentët duhet të konsumojnë dukshëm më pak, afërsisht sasinë e një filxhani kafeje ose dy kanaçeve me pije të gazuara në ditë.

Burimet më të zakonshme të kafeinës

Kafe

Një nga burimet më të njohura natyrore të kafeinës vjen nga kokrrat e pjekura të kafesë. Një filxhan mesatar përmban rreth 95 miligramë kafeinë, ndërsa një kafe ekspreso ka rreth 65 miligramë. Kafeja pa kafeinë përmban vetëm rreth katër miligramë.

Çaj

Çaji përmban më pak kafeinë sesa kafeja, por përbërësit bimorë në të ngadalësojnë çlirimin e kafeinës, kështu që efekti mund të zgjasë më shumë.

Pije të gazuara

Shumica e pijeve të gazuara përmbajnë kafeinë të shtuar në sasi midis 19 dhe 68 miligramëve për kanaçe.

Çokollatë

Çokollata bëhet nga kakao, dhe çokollatat e zeza zakonisht përmbajnë më shumë kafeinë sesa çokollatat me qumësht.

Pije energjike dhe produkte të lehta

Shumë produkte përmbajnë guarana, një bimë e Amerikës së Jugut e pasur me kafeinë. Megjithatë, kafeina në këto produkte shpesh është shumë e përpunuar dhe nuk ofron ndonjë përfitim shtesë shëndetësor.

Mitet dhe faktet rreth kafeinës:

1. Kafeina shkakton varësi.

Kafeina nuk vepron si një drogë e rrezikshme, por ndërprerja e menjëhershme e konsumit mund të shkaktojë simptoma të tilla si dhimbje koke, lodhje, nervozizëm ose vështirësi në përqendrim. Ulja graduale e konsumit zakonisht i parandalon këto simptoma, prandaj ekspertët nuk e konsiderojnë kafeinën si një varësi të vërtetë.

2. Kafeina gjithmonë shkakton pagjumësi

Trupi e thith kafeinën relativisht shpejt, por mund ta mbajë atë për disa orë. Një filxhan kafe në mëngjes zakonisht nuk ndikon në gjumë, ndërsa konsumimi i kafeinës në mbrëmje mund ta bëjë më të vështirë të biesh në gjumë. Rekomandohet të shmangni kafeinën të paktën gjashtë orë para gjumit.

3. Kafeina rrit rrezikun e sëmundjeve të rënda

Sasi të mëdha kafeine mund të rrisin humbjen e mineraleve të rëndësishme për shëndetin e kockave. Megjithatë, konsumi i moderuar nuk është lidhur me kolesterol të lartë ose çrregullime të ritmit të zemrës. Studimet gjithashtu nuk kanë gjetur një lidhje të qartë midis kafeinës dhe zhvillimit të kancerit.

4. Kafeina e bën shtatzëninë më të vështirë

Marrja e moderuar e kafeinës, deri në 200 miligramë në ditë, nuk është lidhur me vështirësi në ngjizje ose probleme zhvillimore tek fëmijët. Megjithatë, sasi më të larta mund të rrisin rrezikun e ndërlikimeve të shtatzënisë.

5. Kafeina e dehidraton trupin

Edhe pse kafeina mund të shkaktojë urinim të shpeshtë, lëngjet nga pijet zakonisht zëvendësojnë humbjen, kështu që konsumi i moderuar nuk shkakton dehidratim.

6. Kafeina nuk është e përshtatshme për fëmijët.

Fëmijët shpesh konsumojnë kafeinë përmes pijeve të gazuara me sheqer dhe pijeve energjike. Tek fëmijët e ndjeshëm, kafeina mund të shkaktojë nervozizëm dhe një rënie të menjëhershme të energjisë, prandaj ekspertët këshillojnë konsum minimal.

7. Kafeina na ndihmon të na kthjellojmë

Kafeina mund të krijojë një ndjesi vigjilence, por nuk i zvogëlon efektet e alkoolit në gjykim dhe reflekse. Kombinimi i alkoolit dhe kafeinës mund të rrisë edhe rrezikun e aksidenteve.

8. Kafeina nuk ka përfitime shëndetësore.

Hulumtimet tregojnë se kafeina mund të rrisë nivelet e energjisë, të përshpejtojë metabolizmin dhe të përmirësojë qëndrueshmërinë fizike. Ekzistojnë gjithashtu prova se konsumi i moderuar mund të ndikojë pozitivisht në shëndetin e zemrës.

Kafeina është një stimulues i sigurt dhe i dobishëm kur konsumohet me masë. Mund të përmirësojë përqendrimin, humorin dhe aktivitetin fizik, por marrja e tepërt mund të ketë pasoja negative për shëndetin. Ekspertët këshillojnë që të gjithë të përshtasin sasinë e kafeinës sipas tolerancës dhe gjendjes së tyre shëndetësore, dhe në rast dyshimesh, rekomandohet konsultimi me një mjek.