Në Norvegji, mbi 90% e makinave të reja janë elektrike: Si ia dolën ta menaxhojnë këtë?

Automjetet elektrike janë pothuajse të pashmangshme në rrugët norvegjeze sot.

Edhe pse Norvegjia njihet për rezervat e saj të pasura të naftës dhe gazit në Detin e Veriut, vendi e ka pozicionuar veten si një lider global në kalimin drejt transportit më të gjelbër.

Falë një politike gjithëpërfshirëse stimujsh, duke përfshirë lehtësime tatimore, taksa më të ulëta, përjashtime nga TVSH-ja dhe akses në korsitë e autobusëve, Norvegjia është praktikisht në prag të eliminimit të plotë të shitjes së makinave të reja me motorë me karburant fosil.

Në disa qytete norvegjeze, rreth një e treta e makinave në rrugë janë plotësisht elektrike, ndërsa në Oslo kjo përqindje arrin deri në 40%.

Në kryeqytet, pamja e një rreshti automjetesh elektrike në semaforët nuk është më përjashtim, por rregull.

“Ndryshimi ka ndodhur jashtëzakonisht shpejt dhe njerëzit shpesh nuk e kuptojnë se sa i mirë është në të vërtetë. Kemi rrugë më të qeta, ajër më të pastër dhe kalimi në automjete elektrike nuk ka qenë një barrë financiare për konsumatorët”, thotë Christina Boo, sekretare e përgjithshme e Shoqatës Norvegjeze të Automjeteve Elektrike (NEVA).

Shitjet e automjeteve elektrike janë rritur nga më pak se 1% e tregut në vitin 2010 në pothuajse 89% të shitjeve totale të makinave në vitin 2024. Në vitin 2025, ky numër tashmë po tejkalon 93%, sipas Autoritetit Norvegjez të Rrugëve Publike.

Suksesi i Norvegjisë në elektrifikimin masiv të transportit qëndron në një strategji kombëtare të qëndrueshme dhe shumëvjeçare.

Sekretarja e Shtetit në Ministrinë e Transportit, Cecilie Kniebe Krogland, thekson se stimujt financiarë të kombinuar me infrastrukturë të fortë ishin çelësi.

Përveç investimeve qeveritare në stacionet publike të karikimit, nga të cilat tani ka më shumë se 10,000 në të gjithë vendin, shumë familje kanë mundësinë të karikojnë automjetet elektrike në shtëpi.

Gjithashtu, shoferët norvegjezë të automjeteve elektrike gëzojnë përfitime të tilla si zbritje në taksat, taksat dhe parkimin, dhe mungesa e një lobi të fortë për makinat e ka lehtësuar më tej tranzicionin.

Gjithashtu, automjetet ndotëse tatohen gjithnjë e më shumë, duke i bërë ato ekonomikisht të pafitueshme.

Megjithatë, ky sukses nuk ka kaluar pa polemika.

Kritikët theksojnë se subvencionet për automjetet elektrike kanë përfituar kryesisht nga qytetarët më të pasur, duke lënë pas dore format alternative të transportit të qëndrueshëm, siç janë ecja në këmbë dhe çiklizmi.

Ekziston edhe një paradoks i caktuar.

Edhe pse Norvegjia promovon lëvizshmërinë e gjelbër dhe planifikon të arrijë neutralitetin klimatik deri në vitin 2030, një pjesë e madhe e PBB-së së saj ende vjen nga eksportet e lëndëve djegëse fosile.

Norvegjia nuk ka ndërmend të ndalet.

Deri në vitin 2025, qëllimi është që të gjithë autobusët e qytetit të jenë elektrikë dhe, deri në fund të dekadës, 75% e trafikut të mallrave të përdorë burime të rinovueshme të energjisë.

“Trafiku është përgjegjës për rreth 30% të emetimeve të vendit. Nëse duam të luftojmë seriozisht ndryshimet klimatike, na u desh të ndërmerrnim hapa konkretë”, thotë Krogland.