Nëse nuk trajtohet, dëmton përgjithmonë kockat, zemrën dhe veshkat – këto janë simptomat më të zakonshme të anoreksisë

Anoreksia është një çrregullim i të ngrënit në të cilin njerëzit janë nën peshë me zgjedhje. Kjo gjendje komplekse ka simptoma mendore, të sjelljes dhe fizike, dhe trajtimi është i nevojshëm për shkak të komplikacioneve serioze, kërcënuese për jetën. Edhe pse shumë njerëz me anoreksi duken shumë të dobët, disa nuk duken, dhe të tjerë mund të duken edhe të shëndoshë. Megjithatë, ata në të vërtetë kanë humbur peshë ose nuk kanë arritur të shtojnë peshën e nevojshme. Anoreksia ka shkallën e dytë më të lartë të vdekshmërisë.

Anoreksia është një çrregullim serioz psikiatrik i të ngrënit.

Njerëzit me anoreksi shpesh kanë një frikë të fortë nga shtimi në peshë. Ata besojnë se janë mbipeshë, edhe kur janë të dobët. Për të parandaluar shtimin në peshë ose për të vazhduar humbjen e peshës, njerëzit me anoreksi shpesh kufizojnë sasinë ose llojin e ushqimit që hanë. Ata i kushtojnë vëmendje të madhe kontrollit të peshës dhe formës së trupit të tyre dhe bëjnë përpjekje ekstreme që mund t’ua prishin seriozisht jetën. Anoreksia madje mund të shkaktojë ndryshime në tru për shkak të dietës shumë të dobët ose kequshqyerjes. Është një gjendje ku njerëzit nuk marrin lëndët ushqyese që trupat e tyre kanë nevojë për të qëndruar të shëndetshëm. Sipas Manualit Diagnostikues dhe Statistikor të Çrregullimeve Mendore, ekzistojnë

dy lloje të anoreksisë : -Lloji kufizues: personi e zvogëlon në mënyrë drastike marrjen e ushqimit dhe kalorive, pa vjellur ose abuzuar me laksativë; -Lloji i tepruar/pastrimit: përfshin episode të të ngrënit të tepërt të ndjekura nga të vjella të vetë-shkaktuara, përdorim laksativësh ose ushtrime të tepërta.

Anoreksia shfaqet më shpesh në adoleshencë

Anoreksia shfaqet më shpesh në adoleshencë, midis moshës 14 dhe 18 vjeç, dhe më shpesh prek vajzat. Sipas Bibliotekës Kombëtare të Mjekësisë, prevalenca e anoreksisë tek adoleshentët vlerësohet në rreth 0.3 deri në 0.4 përqind tek vajzat dhe 0.1 përqind tek djemtë.

Sipas ekspertëve nga Universiteti i Harvardit, fakti që deri në 95 përqind e njerëzve me anoreksi zhvillojnë simptoma para moshës 25 vjeç është shqetësues, dhe ajo po diagnostikohet gjithnjë e më shumë tek fëmijët nën moshën 12 vjeç, veçanërisht në kontekstin e ndikimit në rritje të rrjeteve sociale dhe përmbajtjes online në imazhin ideal të trupit.

Cilat janë simptomat?

Anoreksia rrallë zhvillohet papritur. Ekspertët nga Klinika Mayo thonë se fillimisht një person mund të fillojë të “hajë më shëndetshëm” ose të përjashtojë ushqime të caktuara. Pastaj gradualisht ata fillojnë të shmangin vaktet, të numërojnë kaloritë, të ushtrohen tepër dhe të shprehin pakënaqësi me trupin e tyre.

Në atë fazë të hershme, simptomat shpesh anashkalohen sepse ndryshimet perceptohen si “kujdes shëndetësor pozitiv”, sipas ekspertëve në Klinikën e Clevelandit, dhe ndërsa sëmundja përparon, simptomat bëhen më të theksuara. Ekzistojnë simptoma të ndryshme psikologjike, fizike dhe të sjelljes së anoreksisë:

Simptomat psikologjike janë:

-perceptim i shtrembëruar i trupit
-frikë intensive nga shtimi në peshë, madje edhe në një peshë shumë të ulët trupore
-depresion, ankth, nervozizëm
-mendime obsesive rreth ushqimit, kalorive, peshës.

Simptomat fizike janë: -humbje

e ndjeshme në peshë
-lodhje, rraskapitje
-puls i ngadaltë, hipotension
-amenorre (mungesë menstruacionesh)
-lëkurë e thatë, thonj të brishtë, rënie flokësh
-ndjenjë e të ftohtit, madje edhe në temperaturë normale.

Simptomat e sjelljes së anoreksisë:

-refuzimi i ushqimit ose shmangia e vakteve
-fshehja e ushqimit ose gjetja e justifikimeve për të mos ngrënë asgjë -ushtrim
i tepërt -të
vjella pas ngrënies së fshehtë.

Nëse nuk trajtohet, anoreksia mund të jetë fatale, paralajmërojnë ekspertët, dhe ka shkallën më të lartë të vdekshmërisë midis çrregullimeve psikiatrike. Është e rëndësishme të theksohet se shkalla e vdekshmërisë mund të ulet ndjeshëm me trajtim në kohë dhe të përshtatshëm. Ekspertët theksojnë gjithashtu se anoreksia nuk është një trend apo një fazë, por një çrregullim serioz psikiatrik që kërkon diagnozë sistemike, ndihmë profesionale dhe mbështetje nga mjedisi.