Imagjinoni një telefon që nuk keni pse ta lidhni kurrë me karikues. Jo për një ditë, jo për një javë, por për dekada. Ky është pikërisht vizioni që kompania kineze BetaVolt paraqiti në fillim të vitit 2024, duke njoftuar një bateri bërthamore me një jetëgjatësi deri në 50 vjet.

Në një botë ku mendojmë për përqindjet e baterive çdo ditë, ky pohim tingëllon revolucionar. Bateritë klasike litium-jon konsumohen, degradohen dhe humbasin kapacitetin me kalimin e kohës. Ciklet e karikimit janë realiteti dhe kufizimi i tyre. BetaVolt pretendon se teknologjia e re mund t’i ndryshojë këto rregulla.

Çfarë është saktësisht “BV100” dhe sa i fuqishëm është?

Prototipi quhet “BV100” dhe është afërsisht sa madhësia e një monedhe. Ai përdor izotopin radioaktiv nikel-63 si burim energjie dhe prodhon 100 mikrovat në 3 volt. Kompania ka njoftuar gjithashtu një version 1-vat në vitin 2025, ndërsa disa raporte tregojnë se modeli “BV100” hyri në prodhim masiv po atë vit.

Megjithatë, numrat zbulojnë një detaj kyç. Njëqind mikrovat është një sasi jashtëzakonisht e vogël energjie. E mjaftueshme për pajisje të caktuara të specializuara, por larg asaj që nevojitet për një telefon inteligjent modern. Këtu fillon analiza e vërtetë dhe përcaktimi i pritjeve.

Si funksionon një bateri bërthamore?

Bateritë bërthamore nuk janë një ide e re. Që në vitin 1954, RCA zhvilloi një version të hershëm të një baterie atomike, ndërsa në vitin 1961, satelitët e Marinës Amerikane përdorën gjeneratorë termoelektrikë radioizotopë (RTG) për të furnizuar me energji hapësirën.

Në fund të vitit 2024, studiuesit në Universitetin e Bristolit zbuluan një bateri diamanti të bazuar në karbon-14, me një jetëgjatësi të vlerësuar prej disa mijëra vjetësh. BV100 punon me një parim të ngjashëm – energjia gjenerohet nga zbërthimi i materialit radioaktiv. Në këtë rast, grimcat beta nga nikeli-63 thithen nga gjysmëpërçuesit e diamantit, të cilët e shndërrojnë atë energji në energji elektrike.

Pse kjo bateri nuk e furnizon dot telefonin me energji?

Në një njoftim për shtyp të janarit 2024, BetaVolt përmendi zbatime të mundshme në telefonat inteligjentë dhe dronët. Ideja e një telefoni që nuk ka nevojë të karikohet kurrë duket tërheqëse, por shifrat thonë të kundërtën.

Siç e shpjegoi shkencëtari i materialeve Juan Claudio Niño për Live Science, fuqia e baterisë BV100 është në sferën e stimuluesve kardiakë ose sensorëve pasivë. Telefonat inteligjentë mund të konsumojnë deri në 4,000 milivat gjatë një video-thirrjeje, që është shumë herë më shumë se 100 mikrovatët që prodhon BV100. Dallimi nuk është i vogël, por i madh.

A mund të zgjerohet teknologjia thjesht?

Në shikim të parë, zgjidhja duket e thjeshtë – rritja e fuqisë së baterisë. Megjithatë, siç theksoi revista e teknologjisë Wired në vitin 2024, shkallëzimi i një teknologjie të tillë paraqet sfida serioze.

Vlerësimet sugjerojnë se një bateri e bazuar në të njëjtin parim, e aftë të ofrojë energji të mjaftueshme për një telefon inteligjent standard, do të kërkonte qindra kilogramë nikel-63. Një masë e tillë është shumë më e madhe se ajo që do të ishte praktike për elektronikën e konsumit. Pra, ndërsa koncepti ka ekzistuar për dekada dhe teknikisht funksionon, një bateri bërthamore për telefon mbetet një ide interesante për momentin, jo një pajisje që së shpejti do ta mbajmë në xhepa.