Një kërcënim po i afrohet Shteteve të Bashkuara: Ja pse do të rrisin qindra miliona miza dhe pastaj do t’i hedhin nga një aeroplan
Qindra miliona miza që hidhen nga aeroplanët mund të tingëllojnë si një tmerr i vërtetë, por ekspertët thonë se kjo mund të jetë mbrojtja më e mirë e industrisë së blegtorisë kundër një kërcënimi në rritje që po i afrohet kufirit jugperëndimor të Shteteve të Bashkuara.
Larvat e specieve Cochliomyia hominivorax, miza të njohura për banimin në plagët e kafshëve me gjak të ngrohtë dhe për ngrënien e tyre ngadalë, janë përhapur në të gjithë Amerikën Qendrore që nga fillimi i vitit 2023. Infeksione janë raportuar në Panama, Kosta Rika, Nikaragua, Honduras, Guatemalë, Belize dhe El Salvador. Shumica e vendeve të Amerikës Qendrore nuk kanë pasur një shpërthim të tillë në 20 vitet e fundit.
Miza mbërriti në Meksikën jugore në nëntor, duke shkaktuar shqetësim midis zyrtarëve të blegtorisë në SHBA dhe mbylljen e disa pikave kufitare për shkëmbimin e bagëtive, kuajve dhe bizonëve.

Nuk do të ishte hera e parë që Shtetet e Bashkuara kanë luftuar kundër këtyre insekteve pushtuese. Vendi i zhduku kryesisht popullatat e tyre në vitet 1960 dhe 1970 duke rritur meshkuj të sterilizuar të këtij lloji dhe duke i lëshuar nga aeroplanët për t’u çiftëzuar me femra të egra.
Tani, ndërsa insektet vazhdojnë të përhapen në veri, zyrtarët shpresojnë që kjo qasje të funksionojë përsëri.
Megjithatë, sot në Panama ekziston vetëm një strukturë që rrit miza të sterilizuara për shpërndarje, dhe qindra miliona miza shtesë sterile janë të nevojshme për të ngadalësuar shpërthimin, sipas një letre nga 80 ligjvënës amerikanë më 17 qershor. Të nesërmen, Departamenti i Bujqësisë i SHBA-së njoftoi planet për të hapur një fabrikë mizash në një qytet ende të paspecifikuar pranë kufirit Teksas-Meksikë. Por procesi i zhdukjes mund të mos jetë i shpejtë ose i lirë.
Speciet pushtuese
Këto larva parazitare, ndryshe nga të gjitha mizat e tjera vendase në Hemisferën Perëndimore, ushqehen me inde të gjalla shtazore, jo me ngordhësira, shpjegoi Dr. Philip Kaufman, profesor dhe kryetar i Departamentit të Entomologjisë në Universitetin A&M të Teksasit.
Ato hanë mishin e shumicës së kafshëve me gjak të ngrohtë, duke përfshirë kuajt dhe lopët. Janë raportuar edhe raste të infeksionit tek kafshët shtëpiake, dhe në raste të rralla tek njerëzit, shtoi Kaufman.
“Pas çiftëzimit, miza femër gjen një strehues të gjallë, ulet në plagën e saj dhe mund të lëshojë deri në 200-300 vezë”, tha Kaufman. “Pas 12 deri në 24 orësh, të gjitha ato vezë çelin dhe menjëherë fillojnë të ushqehen me indet e kafshës, duke krijuar plagë shumë të mëdha”, vuri në dukje ai.
Pas disa ditësh ushqyerjeje, larvat bien nga kafsha dhe gërmojnë në tokë, ku më vonë rriten në miza të rritura.
Më shumë se 35,000 raste të infeksionit janë raportuar që nga fillimi i shpërthimit në vitin 2023. Rreth 83 përqind e kafshëve të infektuara janë lopë. Trajtimi për bagëtinë e infektuar zakonisht përfshin pastrimin, trajtimin antiseptik dhe mbrojtjen e plagëve.

Nëse nuk trajtohen, mizat mund ta vrasin kafshën brenda një deri në dy javësh dhe t’ua transmetojnë të tjerëve, raportoi CNN.
Nuk ka vaksinë ose metodë efektive për të parandaluar infeksionin. Në vend të kësaj, gjatë muajve të ngrohtë, fermerët e bagëtive duhet të shmangin shënjimin, damkosjen dhe procedurat e tjera tek kafshët që krijojnë pika hyrjeje për mizat.
Edhe pse tregtia rajonale e bagëtive mendohet të jetë faktori kryesor që kontribuon në përhapjen e mizave, infeksionet mund të prekin edhe kafshët e egra si drerët, zogjtë dhe brejtësit, duke e bërë të vështirë kontrollin e përhapjes së parazitit.
Shpërndarja në SHBA
Ndërsa ende nuk është e qartë se si do të dukej shpërndarja në SHBA në rast të një shpërthimi, Kaufman tha se mizat e rritura zakonisht vendosen në kontejnerë me temperaturë të kontrolluar dhe hidhen nga aeroplanët. Rreth 100 milionë miza sterile prodhohen çdo javë dhe shpërndahen nga aeroplanët në rajonet e prekura.

Aktualisht, përpjekjet për shpërndarje janë përqendruar në rajonet jugore të Meksikës dhe Amerikës Qendrore, ku janë raportuar raste të infeksionit. Sipas deklaratës, objekti i ri i shpërndarjes në SHBA pritet të vendoset në Bazën Ajrore Moore në Teksas dhe do të kushtojë 8.5 milionë dollarë.
Vendndodhja dhe kostoja e vetë fabrikës së mizave nuk janë zbuluar, por ligjvënësit vlerësojnë se mund të jetë deri në 300 milionë dollarë.








