OKB miraton hartën e re të botës: Evropa dhe Amerika po tkurren, Afrika po rritet
Kombet e Bashkuara kanë votuar për të miratuar një rezolutë që synon heqjen formale të hartës tradicionale të botës Mercator në favor të një harte që përshkruan më saktë madhësinë e vërtetë të Afrikës, raportoi The Guardian .
Në seancë, 164 vende votuan në favor të rezolutës. Vetëm Shtetet e Bashkuara votuan kundër, dhe përfaqësuesi i tyre tha se rezoluta ishte “e tepërt”. Pati gjashtë abstenime.
Rezolutat e OKB-së nuk janë të zbatueshme, kështu që vendet dhe institucionet nuk do të jenë të detyruara të përdorin vetëm projeksionin e ri ose të ndalohen të përdorin atë të vjetrin. Megjithatë, rezultati pritet të rezultojë në një përditësim të kurrikulave në klasë dhe teknologjisë së përditshme, duke pasur parasysh përdorimin e gjerë të projeksionit Mercator në arsim, teknologji dhe qeverisje.
Togo, i cili udhëhoqi fushatën për rezolutën në emër të Bashkimit Afrikan, tha se rezoluta “njeh dhe pohon se përfaqësimet kartografike joproporcionale, veçanërisht ato që vijnë nga projeksioni i Merkatorit, kanë pasur efekte të qëndrueshme njohëse, arsimore, kulturore, gjeopolitike dhe socioekonomike, duke kontribuar në një reduktim drastik të madhësisë së perceptuar të Afrikës dhe rajoneve të tjera të botës në imagjinatën kolektive globale”.
Duke folur para miratimit të rezolutës, Robert Doucey, ministri i jashtëm i Togos, tha: “Ky diskutim nuk është një diskutim politik [por] një diskutim shkencor, sepse ka prova shkencore, kështu që të gjithë duhet ta pranojmë realitetin.”
Projeksioni i Merkatorit u prezantua nga kartografi flamand Gerardus Mercator në vitin 1569 për të ndihmuar marinarët të lundronin në det. Pothuajse pesë shekuj më vonë, ai mbetet standardi global.
Megjithatë, për shkak të stilit të projeksionit, rajonet pranë ekuatorit duken dukshëm më të vogla nga ç’janë në të vërtetë, ndërsa zonat në gjerësi të larta gjeografike duken shumë më të mëdha. Për shembull, harta e tregon Afrikën si të ngjashme në madhësi me Groenlandën, por kontinenti është 14 herë më i madh se territori danez.
“Mund t’i fusësh Shtetet e Bashkuara, Kinën, Indinë, Japoninë, Meksikën dhe pjesën më të madhe të Evropës në Afrikë dhe prapë të kesh territor”, thotë një peticion i Change.org për fushatën #CorrectTheMap, i cili ka më shumë se 11,000 nënshkrime. Bashkimi Afrikan e miratoi fushatën në gusht 2025, më pas i kërkoi Togos të udhëhiqte miratimin e saj.
Të premten, para votimit, ministri i jashtëm francez foli në mbështetje të rezolutës.
“[Ne] do ta braktisim projeksionin Mercator në favor të përfaqësimeve hartografike të përshtatura për qëllime specifike, më besnike ndaj sipërfaqeve reale dhe në përputhje me rekomandimet e kartografëve dhe shkencëtarëve”, tha Jean-Noël Barrot gjatë një fjalimi në Universitetin e Sorbonës në Paris, një veprim i parë si pjesë e përpjekjeve të Francës për të rritur vullnetin e mirë midis ish-kolonive të saj. Franca tani do të përdorë projeksionin Eckert IV, i cili është afër projeksionit të Tokës së Barabartë të rekomanduar në rezolutë.
Historianët dhe gjeografët kanë argumentuar për vite me radhë se projeksioni i Merkatorit i ka rrënjët në stereotipet perëndimore. Aktivistët e kanë mbështetur këtë, duke shpikur disa prej tyre termin “kolonializëm kartografik”.
Disa argumentojnë se harta ka formësuar në mënyrë delikate dinamikën e fuqisë ndërkombëtare duke minimizuar praninë fizike të jugut global dhe duke i fryrë vizualisht kombet e hemisferës veriore, ndërkohë që minimizon rajonet ekuatoriale. Kjo thuhet se ka përforcuar paragjykimet sistemike në tregtinë ndërkombëtare, prioritetet e zhvillimit dhe kornizat arsimore.
Një nga kritikët më të shquar të projeksionit Mercator ishte Arno Peters, një historian gjerman, i cili lançoi hartën e botës së Peters bazuar në projeksionin Gall-Peters në vitin 1973. Ajo u përdor shpesh si një alternativë ndaj hartës së Mercator.
Fushata #CorrectTheMap e Togos ka promovuar përdorimin e dizajnit të vitit 2018 të Equal Earth, i cili u zhvillua nga një ekip ndërkombëtar kartografësh. Mbështetësit thonë se kjo do të ndihmojë në ndryshimin e perceptimeve për Afrikën dhe në dekolonizimin e kurrikulave globale.
Disa analistë pajtohen. J.J. Enoch, një bashkëpunëtor i lartë me bazë në Londër në JS Held, një konsulencë për riskun gjeopolitik, tha se projeksioni Mercator zvogëlon vizualisht shkallën e vërtetë të Afrikës. Ai e lidhi fushatën me kërkimin e kombeve afrikane për “ndikim më të madh në institucionet globale dhe kontroll më të madh mbi mënyrën se si përfaqësohet kontinenti”.
Ai tha: “Miratimi i një harte me një zonë të përshtatshme… do të ofronte një bazë më të saktë për edukimin dhe mirëkuptimin publik, ndërkohë që sinjalizonte se rëndësia demografike, ekonomike dhe gjeopolitike e Afrikës nuk duhet të shihet më përmes konventave të trashëguara dhe të shtrembëruara.”
Qeveria togoleze po planifikon një aktivitet në Lomé, kryeqytetin e Togos, me UNESCO-n, Bashkimin Afrikan dhe marka teknologjike si Google Maps gjatë tremujorit të parë të vitit të ardhshëm për të hartuar një hartë të zbatimit të rezolutës.
Duke folur para votimit, Ducey tha: “Atyre që thonë pse tani, unë them: pse jo? Kur shikojmë hartën e botës… është koha për të ndryshuar rrëfimin.”
Ai shtoi: “Është koha që ne në Afrikë të marrim përgjegjësinë për të ndryshuar atë që mund ta ndryshojmë vetë.”
