Çmimet e pajisjeve elektronike, nga kompjuterët dhe telefonat inteligjentë te pajisjet shtëpiake dhe madje edhe automjetet autonome, po hyjnë në një fazë rritjeje. Një tronditje e fortë çmimesh pritet në vitin 2026, arsyeja kryesore për të cilën është mungesa globale e RAM-it (memorie me akses të rastësishëm) dhe pamundësia e prodhuesve për të përmbushur kërkesën në rritje. Situata po bëhet më serioze pasi gjigantët e teknologjisë si Nvidia, AMD dhe Google blejnë sasi të mëdha memorieje me brez të gjerë (HBM) dhe DRAM. Në të njëjtën kohë, tre prodhuesit më të mëdhenj, Micron, SK Hynix dhe Samsung Electronics, të cilët praktikisht mbajnë të gjithë tregun, nuk janë në gjendje të ofrojnë sasi të mjaftueshme.
Rritja e çmimeve të memories reflektohet drejtpërdrejt në rezultatet e biznesit të këtyre kompanive. Në tremujorin e fundit, Micron pothuajse trefishoi fitimin e saj neto, Samsung njoftoi një rritje të ngjashme të fitimit operativ, ndërsa SK Hynix tashmë e ka shitur të gjithë kapacitetin e saj të prodhimit të RAM-it për këtë vit paraprakisht.
Edhe pse prodhuesit po njoftojnë investime të reja në kapacitetin e prodhimit, kapaciteti shtesë nuk do të jetë i disponueshëm para vitit 2027. Deri atëherë, tregu do të mbetet nën presion të fortë. Vlerësimet tregojnë se çmimet për memorien DRAM (memorie dinamike me akses të rastësishëm, e cila është më e ngadaltë se statike, por më e lirë dhe përdoret më shpesh në kompjuterë) do të rriten tashmë me 50 deri në 55 përqind në tremujorin e parë të këtij viti krahasuar me dhjetorin e vitit të kaluar, gjë që konsiderohet një precedent pa precedent historik. Prodhuesit e mëdhenj të memories aktualisht po favorizojnë gjigantët e teknologjisë, gjë që tashmë po ka pasoja në tregun e elektronikës së konsumit. Kompani të tilla si Apple, Xiaomi dhe Dell kanë paralajmëruar se rritja e çmimeve të memories mund t’i bëjë pajisjet më të shtrenjta për përdoruesit fundorë. Lenovo, nga ana tjetër, filloi të grumbullojë çipa memorie vitin e kaluar, duke parashikuar një mungesë.
Samsung ka pritshmëri të ngjashme, duke vlerësuar se mungesa e çipave të memories do të ndikojë në rritjen e çmimeve në të gjithë industrinë elektronike, duke përfshirë edhe produktet e veta. Edhe pse kompania koreano-jugore është prodhuesi më i madh i memories në botë, edhe portofoli i saj i gjerë nuk është imun ndaj rritjes së kostove për këtë komponent kyç, i cili është i integruar në gjithçka, nga telefonat inteligjentë dhe laptopët deri te pajisjet e lidhura në shtëpi dhe makinat autonome.
“Do të ketë probleme me furnizimin me gjysmëpërçues dhe kjo do të ndikojë në gjithçka”, tha në një intervistë Wonjin Lee, president dhe drejtues i marketingut global.
– Çmimet po rriten ndërsa flasim. Sigurisht, nuk duam t’ia kalojmë këtë barrë konsumatorëve, por do të arrijmë në një pikë ku do të na duhet të mendojmë vërtet për rregullimin e çmimeve të produkteve tona.
Drejtori i Biznesit i Micron, Sumit Sadana, tha:
– Po dëshmojmë një rritje shumë të ndjeshme dhe të ndjeshme të kërkesës për memorie, e cila tejkalon shumë aftësinë tonë për ta furnizuar atë. Rritja e çmimeve të memories ndikon drejtpërdrejt në koston e përgjithshme të pajisjeve elektronike. Aktualisht, memoria përbën rreth 20 përqind të kostos së pajisjeve të laptopëve, ndërsa në fillim të vitit 2025, kjo pjesë ishte midis 10 dhe 18 përqind. Edhe ekspertët në industrinë e teknologjisë u habitën nga shpejtësia me të cilën janë rritur çmimet e RAM-it në tregun e konsumit. Dean Beeler, bashkëthemelues dhe CTO i Juice Labs, tha se e përditësoi kompjuterin e tij me 256 GB RAM për rreth 300 dollarë disa muaj më parë.
“Kush do ta dinte se do të përfundonte si një RAM me vlerë 3,000 dollarë vetëm disa muaj më vonë”, shkroi ai në Facebook, raporton CNBC.
Zgjerimi i ndërtimit të qendrave të të dhënave të mundësuara nga inteligjenca artificiale është një faktor kyç pas kërkesës së paparë për memorie me gjerësi të lartë bande. Ky segment jashtëzakonisht fitimprurës e ka çuar vlerën e aksioneve të Samsung dhe SK Hynix në nivele rekord, ndërsa aksionet e Micron janë rritur deri në 247 përqind gjatë vitit të kaluar.
Prodhuesit e memories po i japin përparësi serverave dhe klientëve të inteligjencës artificiale, ku kërkesa është më e fortë dhe klientët janë shumë më pak të ndjeshëm ndaj rritjes së çmimeve. Në dhjetor, Micron tha se do të shkurtonte dërgesat e memories së PC-ve për konsumatorët për të kursyer inventar për çipat e inteligjencës artificiale dhe qendrat e të dhënave.
Sasi më të mëdha memorieje u lejojnë sistemeve të IA-së të punojnë me modele më komplekse, të shërbejnë njëkohësisht një numër më të madh përdoruesish dhe të ruajnë kontekst më të gjatë në komunikim. Edhe pse prodhuesit po investojnë me shpejtësi në kapacitete të reja prodhimi, një përmirësim i ndjeshëm në furnizim pritet vetëm për disa vite. Sipas Samit Sadana, Micron mund të mbulojë në rastin më të mirë rreth dy të tretat e nevojave të kujtesës afatmesme të klientëve individualë. Kompania aktualisht po ndërton dy fabrika të mëdha në Boise, Idaho, të cilat janë planifikuar të fillojnë prodhimin në 2027 dhe 2028. Është planifikuar gjithashtu ndërtimi i një fabrike në Kluimburg.
