Të paktën 35,000 njerëz kanë vdekur për shkak të valëve të të nxehtit në Evropë

Më shumë se 25,000 vdekje të lidhura me temperaturat ekstreme janë regjistruar vetëm në Gjermani, Francë dhe Spanjë, ndërsa ekspertët paralajmërojnë se numri përfundimtar do të jetë dukshëm më i lartë kur të përpunohen të dhënat për gushtin.

Valët e të nxehtit që kanë goditur Evropën Perëndimore që nga maji kanë thyer rekordet historike të temperaturës në qindra stacione matëse. Franca regjistroi temperaturën mesatare më të lartë për të gjithë vendin që nga fillimi i matjeve.

Në Gjermani, rekordet u thyen për tre ditë rresht në fund të qershorit, me temperatura në 46 stacione matëse që tejkaluan 40 gradë Celsius. Në të njëjtën kohë, Spanja regjistroi temperatura mbi 42 gradë për ditë të tëra.

Gjermania po kalon vitin e saj më të vështirë deri më tani

Numri më i lartë i vdekjeve deri më tani është regjistruar në Gjermani, ku vlerësohet se nga 6 prilli deri më 9 gusht, rreth 14,000 njerëz vdiqën si pasojë e të nxehtit.

Instituti Robert Koch i Gjermanisë njoftoi se vetëm gjatë javës nga 22 deri më 28 qershor, vdiqën rreth 9,600 njerëz më shumë sesa pritej.

Ky është viti më i keq për vdekjet që lidhen me nxehtësinë në Gjermani, i regjistruar ndonjëherë. Rekordi i mëparshëm u vendos në vitin 2018, kur u regjistruan rreth 8,900 vdekje. Gjatë verave normale, numri i vdekjeve që lidhen me nxehtësinë është shpesh nën 2,000.

Të dhënat mbi vdekshmërinë e tepërt në nivelin e Bashkimit Evropian tregojnë se e vetmja javë vere që nga viti 2008 me një rritje më të madhe të vdekshmërisë ishte në korrik 2022, kur pandemia e koronavirusit ishte ende aktive.

Spanja tashmë e ka thyer rekordin e vet

Në Spanjë, nga maji deri këtë javë, nxehtësia është lidhur me 4,947 vdekje, sipas Institutit Carlos III.

Kështu, viti 2026 është bërë tashmë viti më i keq i regjistruar ndonjëherë për vdekjet që lidhen me nxehtësinë në këtë vend. Rekordi i mëparshëm ishte 4,520 vdekje, i cili u regjistrua në vitin 2022.

Ekspertët vërejnë se të dhënat nuk llogariten në të njëjtën mënyrë në të gjitha vendet evropiane. Gjermania dhe Spanja përdorin modele që vlerësojnë numrin e vdekjeve të lidhura me nxehtësinë në kohë reale, duke krahasuar temperaturat ditore dhe vdekshmërinë totale.

Kjo është e nevojshme sepse nxehtësia rrallë përmendet si shkak i drejtpërdrejtë i vdekjes. Temperaturat ekstreme shpesh përkeqësojnë sëmundjet ekzistuese, veçanërisht problemet kardiovaskulare dhe të frymëmarrjes, pas të cilave një person mund të vdesë nga një atak në zemër ose goditje në tru, ose nga dështimi i veshkave.

Në Francë, më shumë se 7,000 vdekje të tjera

Franca u godit rëndë gjithashtu. Më shumë se 500 stacione meteorologjike regjistruan temperatura mbi 40 gradë Celsius, ndërsa në një moment 98 përqind e vendit ishte nën paralajmërim për valë të nxehti.

Autoritetet shëndetësore franceze thanë se midis fundit të majit dhe 22 korrikut pati 7,300 vdekje më shumë sesa pritej, sipas shifrave fillestare.

Këto shifra nuk janë ende përfundimtare. Ato nuk përfshijnë rezultatet e gushtit, dhe vlerësimi fillestar bazohet në certifikatat elektronike të vdekjes, të cilat përbëjnë rreth 80 përqind të totalit të vdekjeve.

Prandaj, ekspertët presin që numri përfundimtar të jetë dukshëm më i lartë.

Edhe vende të tjera kanë parë një rritje të madhe të vdekjeve.

Një numër i madh vdekjesh shtesë u regjistruan edhe në vende të tjera evropiane. Autoritetet shëndetësore në Angli vlerësuan se valët e të nxehtit në maj dhe qershor ishin të lidhura me 2,877 vdekje.

Midis 18 dhe 29 qershorit, Belgjika pa një rritje prej 39 përqind të vdekjeve, ose 1,222 vdekje shtesë. Midis 22 qershorit dhe 5 korrikut, të paktën 900 njerëz më shumë vdiqën në Holandë se zakonisht.

Modelimi tregon se rreth 1,070 njerëz më shumë vdiqën në Poloni gjatë valës së të nxehtit në fund të qershorit sesa pritej, ndërsa autoritetet shëndetësore zvicerane vlerësuan rreth 220 vdekje shtesë në të njëjtën javë.

Të dhënat fillestare nga Luksemburgu, Greqia, Rumania, Bullgaria dhe Danimarka tregojnë rreth 40 vdekje shtesë në secilin prej këtyre vendeve.

Italia ende nuk ka një numër përfundimtar kombëtar të viktimave. Megjithatë, vlerësimet sugjerojnë se numri i vdekjeve të lidhura me nxehtësinë në vend mund të jetë midis 5,000 dhe 8,000 pasi të përfundojnë analizat.

Shkencëtarët paralajmërojnë për pasojat e ndryshimeve klimatike

Ekspertët paralajmërojnë se valë të tilla ekstreme të nxehtësisë nuk janë ngjarje të izoluara. Hulumtimet shkencore tregojnë se ngrohja globale e shkaktuar nga aktivitetet njerëzore po i bën temperaturat ekstreme më të shpeshta dhe intensive.

Organizata Botërore e Shëndetësisë raportoi në maj se vdekjet e lidhura me nxehtësinë në rajonin evropian ishin rritur me më shumë se 30 përqind në 20 vitet e fundit.

Në të njëjtën kohë, popullsia evropiane po plaket, duke rritur më tej numrin e njerëzve që janë veçanërisht të prekshëm ndaj temperaturave ekstreme.