Vendi është shndërruar në një deponi ushqimesh – të mirat shkojnë në Evropë, të lirat dhe të dyshimtat përfundojnë tek ne

Tregjet duken shumëngjyrëshe, raftet në supermarkete janë plot dhe në arkë qytetari paguan sikur po blen produkte me cilësi evropiane. Por kur qesja hapet në shtëpi, historia shpesh është ndryshe. Fruta që kalben brenda dy ditësh, perime pa shije, mishra të thata plot me ujë, djathëra që duken më shumë si krem ​​sesa si produkt qumështi, mish me freski të dyshimtë. Maqedonia i ngjan gjithnjë e më shumë një vendi ku ushqimi i mirë shkon jashtë vendit dhe ajo që nuk kalon lehtë në tregjet më të pasura rikthehet.

Tregtarët thonë se tregu po kërkon të vetën. Ekonomistët, nga ana tjetër, janë më të drejtpërdrejtë. Sipas tyre, fuqia e ulët blerëse i shtyn importet drejt mallrave më të lira dhe mallrat më të lira rrallë janë të cilësisë më të lartë.

“Kur qytetari shikon vetëm çmimin, dhe institucionet nuk shohin cilësi të mjaftueshme, ke një treg plot me produkte të klasit të dytë dhe të tretë. Kjo nuk do të thotë që gjithçka është e pasigurt, por do të thotë që cilësia është shumë larg asaj që i njëjti prodhues dërgon në Evropën Perëndimore”, thonë analistët ekonomikë.

Maqedonia nuk është një vend i uritur, por po bëhet një vend që ha ushqim të lirë me çmim të lartë. Frutat dhe perimet me cilësi vendase, kur janë të disponueshme, kërkohen më shpesh për eksport. Atje paguhen më mirë, atje ka kontrata, ka standarde dhe një vendosje të sigurt. Ajo që mbetet në tregun vendas është ajo që nuk është shitur, ajo që nuk ishte mjaftueshëm uniforme, mjaftueshëm e madhe, mjaftueshëm “e bukur” për një blerës të huaj.

Nga ana tjetër, importet punojnë pa ndërprerje. Kamionë me mish të ngrirë, përpunim industrial, djathëra të lirë, ushqim të konservuar, fruta dhe perime nga të gjitha anët. Çdo gjë duket e rregullt në deklaratë. Vendi i origjinës, data e skadimit, përbërja, vlera ushqyese. Por personi mesatar rrallë i lexon shkronjat e imëta. Ai e sheh çmimin. Ai e sheh veprimin. Ai e sheh ngjitësen e verdhë. Dhe ai blen.

Ekspertët e tregut thonë se këtu zhvillohet më shumë bixhozi.

“Problemi nuk është vetëm tek importet. Problemi është se produkti më i lirë i mundshëm nga një kategori shpesh importohet tek ne dhe më pas shitet sikur të ishte një standard normal. Në Evropë, ekziston një ndarje e qartë. Premium është premium, i lirë është i lirë. Në vendin tonë, gjithçka është e përzier në të njëjtin raft”, thonë ekspertët e tregtisë ushqimore.

Qytetarët e ndiejnë më mirë. Blejnë sallam që rrjedh ujë në tigan. Djathë që thërrmohet si shkumës ose lyhet si margarinë. Domate që janë të kuqe, por nuk kanë erë domatesh. Pjeshkë që janë të forta si shkëmb, pastaj papritmas prishen. Pulë që duket e freskët në letër, por nuk zgjat as dy ditë në frigorifer.

Gjithçka është e ligjshme, por jo gjithçka është mirë. Kjo është vija e hollë.

Ekspertët e sigurisë ushqimore paralajmërojnë se kontrollet nuk duhet të kufizohen vetëm në përcaktimin nëse diçka është e pasigurt për t’u ngrënë. Nevojiten gjithashtu kontrolle më serioze mbi përbërjen, origjinën, klasat e cilësisë dhe metodat e ruajtjes.

“I sigurt dhe cilësor nuk janë e njëjta gjë. Një produkt mund të mos jetë i rrezikshëm, por mund të jetë i varfër nga ana ushqyese, plot me ujë, aditivë ose zëvendësues. Qytetari duhet të dijë se çfarë po blen”, thonë ekspertët.

Ndërkohë, prodhuesit vendas ankohen se nuk mund të konkurrojnë me importet e lira. Fermeri që prodhon domate, speca, mollë ose qumësht cilësor ka kosto që rriten çdo vit. Karburanti, plehrat, puna, paketimi, energjia elektrike. Nëse nuk paguhet me një çmim të drejtë në vend, ai kërkon punësim jashtë vendit. Dhe natyrisht. Askush nuk punon për të dështuar.

Por kjo krijon një rreth të çuditshëm. Gjërat tona më të mira shkojnë jashtë vendit, gjërat më të lira të dikujt tjetër vijnë tek ne dhe qytetari përfundon duke paguar dhe duke u pyetur pse frigoriferi është plot, por ushqimi nuk ia vlen.

Ekonomistët thonë se zgjidhja nuk është ndalimi i importeve. Kjo do të ishte e gabuar dhe e pamundur. Zgjidhja është të ketë kontrolle më të forta, shenja të qarta cilësie, inspektime më të shpeshta, publikim të rezultateve dhe dënime të rënda për ata që shesin një gjë dhe dërgojnë një tjetër.

“Tregu duhet të jetë i hapur, por jo i egër. Nëse shteti nuk vendos rregulla, produkti më i lirë do të zëvendësojë gjithmonë atë më të mirën. Dhe në planin afatgjatë, si qytetarët ashtu edhe prodhimi vendas paguajnë për këtë”, thonë ekonomistët.