A duhet të punojmë në këmbë apo ulur?

Nëse të qëndruarit ulur do të ishte gjithmonë opsioni më i keq, mund ta zgjidhnim problemin thjesht duke qëndruar në këmbë – por nuk është kështu.

Për miliona njerëz, puna në këmbë nuk është një alternativë e shëndetshme, por një domosdoshmëri e përditshme. Punëtorët e kujdesit shëndetësor dhe industrial, mësuesit, shitësit, kamerierët dhe parukierët kalojnë orë të panumërta në këmbë – dhe kjo ndikon negativisht në shëndetin e tyre.

Çrregullimet muskuloskeletale – që prekin shpinën, qafën, shpatullat, këmbët dhe shputat – janë problemi më i zakonshëm shëndetësor në vendin e punës në Evropë.

Për shembull, në Spanjë, 29% e lëndimeve të lidhura me punën që rezultuan në pushim mjekësor në vitin 2024 ishin për shkak të mbingarkesës fizike, ndërsa çrregullimet muskuloskeletale përbënin 78% të sëmundjeve profesionale, sipas Science Alert .

Pra, a është më mirë të punosh në këmbë apo ulur? Në fakt, kjo mund të jetë pyetja e gabuar. Ajo që ka më shumë rëndësi është se sa kohë kalojmë në një pozicion të caktuar dhe sa shpesh lëvizim gjatë ditës.

Trupi i njeriut nuk i toleron mirë pozicionet statike dhe të zgjatura.

Ndërsa qëndrimi ulur për një kohë të gjatë shkakton më shpesh probleme në pjesën e poshtme të shpinës, qafë dhe shpatulla, qëndrimi në këmbë për disa orë shoqërohet më shpesh me lodhje, dhimbje të shpinës dhe tendosje të tepërt në këmbë dhe shputa.

Të qëndruarit në këmbë dhe të qëndruarit ulur nuk dëmtojnë në të njëjtën mënyrë – por nuk ka dyshim se asnjëra nuk është e padëmshme nëse bëhet për një kohë shumë të gjatë.

Kur mendojmë për dhimbjet që lidhen me punën, pothuajse gjithmonë mendojmë për shpinën.

Por dita e punës së trupit fillon shumë më poshtë.

Këmba është themeli mekanik mbi të cilin mbështetet gjithçka: ajo prek tokën, shpërndan presionin dhe transmeton forca në kyçin e këmbës, gju, ije dhe shpinë.

Nëse ajo fondatinë funksionon pa ndërprerje për orë të tëra, edhe pjesa tjetër e trupit mund të vuajë.

Siç thekson Agjencia Evropiane për Sigurinë dhe Shëndetin në Punë (EU-OSHA), në përgjithësi është më e shëndetshme të ndryshosh pozicione, të lëvizësh dhe të zvogëlosh kohën e kaluar në pozicione statike.

Kjo është arsyeja pse shpesh kërkohen zgjidhje inovative, siç janë tavolinat e rregullueshme, karriget dhe jastëkët e projektuar posaçërisht, ose ndihma të tilla si korrigjuesit e qëndrimit, jastëkët ergonomikë dhe mbështetëset e gatshme të shpinës. Disa nga këto zgjidhje mund të ndihmojnë, por asnjëra prej tyre e vetme nuk mund të kompensojë një ditë pune të organizuar dobët.

Masat parandaluese që funksionojnë vërtet nuk janë veçanërisht emocionuese: ato përfshijnë pushime të shkurtra të rregullta, ndërrim detyrash, rregullim të vendit të punës, këpucë të përshtatshme, aktivitet fizik dhe një orar që lejon lëvizjen.

Së fundmi, nuk ka nevojë të demonizohet karrigia ose të idealizohet qëndrimi në këmbë.

Është thelbësore të kuptohet se trupi është projektuar për të ndryshuar, përshtatur dhe lëvizur. Kur puna jonë na detyron të qëndrojmë në të njëjtin pozicion për një kohë shumë të gjatë, atëherë lindin probleme.