Banka Qendrore Evropiane gati për një rritje tjetër të normës së interesit
Banka Qendrore Evropiane pothuajse me siguri do të rrisë normat e interesit në takimin e saj të ardhshëm, por dilema e vërtetë për bankierët qendrorë është nëse shtrëngimi i ri i politikës monetare është i justifikuar. Tregjet pothuajse tërësisht presin një rritje prej 0.25 pikësh përqindjeje, gjë që do ta çonte normën e depozitave të BQE-së nga 2.25 në 2.5 përqind, raportoi Euronews.
Arsyeja për këtë lëvizje të pritur është një rritje e ndjeshme e inflacionit në eurozonë. Në gusht, ai arriti në 3.3%, krahasuar me 2.9% në korrik, niveli më i lartë që nga shtatori 2023. Faktori kryesor është energjia. Inflacioni i energjisë u rrit në 14.3% në gusht, nga 10.3% një muaj më parë.
Por kur shikon nën sipërfaqe, pamja është e ndryshme. Inflacioni bazë, i cili përjashton energjinë, ushqimin, alkoolin dhe duhanin, ra nga 2.5 në 2.4 përqind. Inflacioni i shërbimeve, i cili është veçanërisht i rëndësishëm për vlerësimin e pagave dhe kërkesës së brendshme, ra nga 3.3 në 3 përqind. Kjo sugjeron se ende nuk ka shenja të forta se çmimet më të larta të energjisë po përhapen në pjesën tjetër të ekonomisë.
Kjo është një nga arsyet kryesore pse disa ekonomistë besojnë se BQE-ja duhet të jetë e kujdesshme me rritjet e mëtejshme të normave të interesit. Hulumtimi i vetë ekonomistëve të BQE-së tregon se rreth 90 përqind e rritjes së inflacionit të energjisë në periudhën nga janari deri në maj lidhej me goditje negative nga ana e ofertës, të shkaktuara nga tensionet gjeopolitike.
Situata është dukshëm e ndryshme nga vala inflacioniste e viteve 2021 dhe 2022, kur rritjet e çmimeve ishin rezultat i një kombinimi goditjesh të forta si në anën e ofertës ashtu edhe në atë të kërkesës. Një arsye shtesë për kujdes janë ndryshimet midis ekonomive më të mëdha në eurozonë. Në gusht, inflacioni arriti në 4.5% në Spanjë, 2.9% në Gjermani dhe 2.7% në Francë, edhe pse të gjitha po përballen me të njëjtën goditje energjitike. Megjithatë, rritja ekonomike mbetet relativisht e qëndrueshme. Eurozona deri më tani ka rezultuar më e fortë se sa pritej, por kjo nuk do të thotë që normat më të larta të interesit nuk do ta ngadalësojnë më tej rritjen.
Nëse BQE-ja me të vërtetë i rrit normat e interesit në 2.5 përqind, ky do të ishte një tjetër shtrëngim relativisht i butë. Por nëse do të pasojnë rritje të tjera, banka qendrore do të dërgonte një sinjal shumë më të fortë se dëshiron të frenojë aktivitetin ekonomik për të zbutur inflacionin. Ndërkohë, BQE-ja po monitoron nga afër edhe lëvizjet e bankave të tjera qendrore kryesore. Rezerva Federale e SHBA-së është planifikuar të takohet më 15 dhe 16 shtator, ndërsa Banka e Japonisë do të takohet më 17 dhe 18 shtator.
Vendimet në SHBA janë veçanërisht të rëndësishme për Evropën, pasi një rritje e mundshme e normës së interesit nga Rezerva Federale mund të forcojë dollarin kundrejt euros dhe të ndikojë më tej në vendimet e BQE-së. Prandaj, pyetja nuk është më vetëm nëse BQE do të rrisë normat e interesit, por edhe nëse kjo do të jetë rritja e fundit apo fillimi i një cikli të ri shtrëngimi monetar.
