BE përshpejton projektin e euros dixhitale, zbatimi deri në 2029

Evropa po përgatitet për një ndryshim të madh në mënyrën se si kryhen pagesat. Zbatimi i plotë i euros dixhitale, një formë e re e monedhës evropiane që do të funksionojë nëpërmjet një portofoli dixhital në një telefon celular, pritet të fillojë deri në vitin 2029. Projekti synon të krijojë një sistem pagesash evropian që është më pak i varur nga kompanitë financiare amerikane si Visa dhe MasterCard, të cilat aktualisht kanë një ndikim të madh në pagesat pa para në dorë në Evropë.

Euroja dixhitale duhet të funksionojë në mënyrë të ngjashme me paratë e gatshme – e shpejtë, e sigurt dhe e arritshme për të gjithë qytetarët. Dallimi është se në vend të kartëmonedhave dhe monedhave, përdoruesit do të kenë një portofol dixhital në telefonin e tyre. Ministri gjerman i Financave, Lars Klingbeil, është një nga politikanët që e mbështet fuqimisht projektin, duke vlerësuar se Evropa duhet të forcojë pavarësinë e saj financiare – Banka Qendrore Evropiane është vendimtare.

“Na duhet një sovranitet më i madh evropian” është qëndrimi i mbështetur nga politikanët evropianë të cilët besojnë se kontinenti nuk duhet të jetë plotësisht i varur nga sistemet e pagesave të huaja.

Edhe pse Banka Qendrore Evropiane (BQE) po punon për futjen e një euro dixhitale, disa qytetarë ende nuk kanë besim ndaj idesë, veçanërisht në vendet ku paratë e gatshme janë ende shumë të njohura, si Gjermania, Austria dhe Italia. Kritikët kanë frikë se monedha dixhitale mund të nënkuptojë më pak privatësi dhe kontroll më të madh mbi pagesat. Nga ana tjetër, institucionet evropiane sigurojnë se euro dixhitale nuk do të zëvendësojë paratë e gatshme, por do të jetë një mundësi shtesë pagese. Rregullat e reja janë planifikuar të kërkojnë që tregtarët të vazhdojnë të pranojnë para të gatshme, gjë që do të ruante aftësinë e qytetarëve për të zgjedhur se si paguajnë.

Një nga pikat më të rëndësishme në zhvillimin e euros dixhitale është i ashtuquajturi “portofol”. Në vend që Banka Qendrore Evropiane të krijojë drejtpërdrejt aplikacionin e saj, po shqyrtohet mundësia e integrimit të portofolit dixhital në aplikacionet ekzistuese mobile të bankave. Kjo do të thoshte që përdoruesit do të ishin në gjendje të transferonin lehtësisht fonde nga llogaria e tyre bankare në portofolin dixhital, ngjashëm me shtimin e parave në një kartë ose në një aplikacion bankar.

Megjithatë, bankat po kërkojnë kufizime në sasinë e parave që qytetarët mund të mbajnë në portofolet dixhitale. Arsyeja është frika se shuma të mëdha mund të tërhiqen nga llogaritë klasike bankare, gjë që do të ndikonte në huadhënie dhe investime. Banka Qendrore Evropiane ka filluar tashmë përgatitjet për një fazë pilot të euros dixhitale. 36 ofrues të shërbimeve të pagesave, përfshirë bankat e mëdha evropiane, janë përzgjedhur për testim.

Plani është një shpërndarje graduale – testimi i parë, pastaj përdorimi më i gjerë. Një pjesë e sektorit bankar po bën thirrje që shpërndarja të jetë e kujdesshme dhe graduale për shkak të rreziqeve të sigurisë dhe sfidave teknike.

Argumenti kryesor politik për euron dixhitale është krijimi i një alternative evropiane ndaj sistemeve ekzistuese globale të pagesave. Sot, një pjesë e madhe e transaksioneve elektronike në Evropë varen nga kompanitë me seli jashtë kontinentit. Me euron dixhitale, Bashkimi Evropian dëshiron të ofrojë infrastrukturën e vet të pagesave që do të jetë nën kontrollin evropian. Edhe pse zbatimi i plotë është ende disa vite larg, është e qartë se mënyra se si njerëzit paguajnë po ndryshon. Në të ardhmen, në vend të një portofoli me kartëmonedha dhe monedha, “portofoli” kryesor mund të jetë telefoni celular.