Dita Ndërkombëtare e Maleve: Pse akullnajat janë thelbësore për të ardhmen tonë
Çdo 11 dhjetor, bota shënon Ditën Ndërkombëtare të Maleve, një datë e dedikuar për rritjen e ndërgjegjësimit rreth rëndësisë së ekosistemeve malore, mbrojtjes dhe zhvillimit të qëndrueshëm të tyre.
Kjo ditë u vendos nga Asambleja e Përgjithshme e OKB-së në vitin 2003, në përgjigje të presioneve në rritje mbi rajonet malore dhe nevojës për një jetë më të mirë për komunitetet malore.
Këtë vit, fokusi është te akullnajat, rojet e heshtura të ujit, klimës dhe motit.
Malet mbulojnë rreth 27% të sipërfaqes tokësore të Tokës dhe janë shtëpi e pothuajse 15% të popullsisë së botës. Ato janë burim uji për gjysmën e njerëzimit. Por ato, një nga ekosistemet më të rëndësishme në planet, janë gjithashtu më të prekshmet: ndryshimet klimatike, degradimi i tokës dhe humbja e biodiversitetit i bëjnë zonat malore nën kërcënim në rritje.
Në qendër të këtyre ndryshimeve janë akullnajat. Shkrirja e tyre e përshpejtuar është një tregues i qartë i krizës klimatike dhe ka pasoja të gjera për furnizimin me ujë, bujqësinë, energjinë hidroelektrike dhe jetesën e miliona njerëzve.
Sipas Organizatës së Ushqimit dhe Bujqësisë të Kombeve të Bashkuara (FAO), e cila ia kushton të gjithë vitin 2025 temës së akullnajave:
“Akullnajat janë të rëndësishme për ujin, ushqimin dhe jetën, në male dhe më gjerë”.
Akullnajat sigurojnë ujë për më shumë se 1.9 miliardë njerëz, përfaqësojnë arkiva të pazëvendësueshme klimatike dhe janë themeli i sistemeve të shumta natyrore dhe shoqërore.
Ky vit është shpallur Viti Ndërkombëtar i Ruajtjes së Akullnajave, duke theksuar më tej urgjencën globale.
Malet na lidhin. Akullnajat na paralajmërojnë.
Dhe e ardhmja varet nga ajo që bëjmë sot.
