Kanadaja vendos tarifa të reja për produktet amerikane, lufta tregtare kërcënon të godasë edhe amerikanët

Kanadaja do të vendosë tarifa prej 15 deri në 50 përqind për më shumë se 700 produkte amerikane duke filluar nga 8 shtatori, në një përpjekje për të përafruar tarifat e saj me ato të Shteteve të Bashkuara, thanë sot zyrtarët kanadezë.

Kanadaja do të rrisë ndjeshëm tarifat për çelikun dhe aluminin amerikan nga 25 përqind në 50 përqind, duke u barazuar me tarifat prej 50 përqind që Shtetet e Bashkuara vendosën tashmë për çelikun dhe aluminin kanadez para raundit të fundit të tarifave amerikane. Zyrtarët kanadezë e kanë paraqitur masën si një mënyrë për të mbrojtur prodhimin vendas.

Tarifat që Shtetet e Bashkuara vendosën së fundmi mbi produktet kanadeze “do të kenë pasoja të vërteta për punëtorët, bizneset dhe komunitetet kanadezë në të gjithë vendin tonë”, tha Ministri Kanadez François-Philippe Champagne në një konferencë për shtyp të martën.

“Kanadaja duhet të përgjigjet dhe sot po e bëjmë këtë në një mënyrë proporcionale, të synuar dhe strategjike”, shtoi ai.

Këto tarifa hakmarrëse janë vetëm disa nga masat që Kanadaja ka në dispozicion në luftën e saj tregtare në përshkallëzim me SHBA-në. Përveç tarifave, Kanadaja ka edhe instrumente të tjera në dispozicion, duke përfshirë kufizimet në eksportet e produkteve kryesore në SHBA.

Përveç çelikut dhe aluminit, tarifat hakmarrëse zbatohen kryesisht për sektorë të tillë si prodhimi i letrës, materialet e ndërtimit, pajisjet shtëpiake dhe produktet bujqësore, duke përfshirë produktet e qumështit dhe ushqimet e detit, raportoi CNN.

Sipas të dhënave tregtare të SHBA-së, tarifat e fundit të SHBA-së mbulojnë rreth pesë përqind të mallrave që SHBA-të importuan nga Kanadaja vitin e kaluar, ndërsa tarifat kanadeze mbulojnë rreth gjashtë përqind të mallrave që SHBA-të eksportuan në Kanada.

Kanadaja është tregu i dytë më i madh i eksportit për produktet amerikane dhe është ndër destinacionet kryesore për shumë nga mallrat e synuara nga tarifat e reja të importit. Për shembull, Kanadaja ishte tregu më i madh i eksportit për pajisjet shtëpiake amerikane vitin e kaluar, duke blerë produkte me vlerë më shumë se 1 miliard dollarë, shumica e të cilave tani do t’i nënshtrohen një tarife prej 25 përqind.

Kur njoftuan masat hakmarrëse, autoritetet kanadeze paraqitën gjithashtu një paketë ndihme me vlerë 7.5 miliardë dollarë kanadezë (rreth 5.4 miliardë dollarë amerikanë) për të mbështetur kompanitë vendase të prekura nga tarifat e reja.

Rreziku për amerikanët është se tarifat e larta kanadeze mund të ulin kërkesën për këto produkte, gjë që mund t’i detyrojë punëdhënësit të shkurtojnë orët e punës ose, në disa raste, të pushojnë nga puna punëtorët.

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka sinjalizuar tashmë se mund të shkojë një hap më tej se tarifat e fundit në mosmarrëveshjen tregtare me Kanadanë, duke kërcënuar të rrisë tarifat për makinat dhe pjesët e automjeteve kanadeze në 50% nga 1 janari.

Në një tjetër shenjë të thellimit të mosmarrëveshjeve midis dy vendeve, Presidenti Donald Trump ka kërcënuar ta riemërtojë Liqenin Ontario “Liqeni Amerikan”.

“Unë kam të bëj me shumë vende, dhe Kanadaja është padyshim më e vështira dhe më e paarsyeshmja”, shkroi Trump në rrjetin e tij social Truth Social.

“Nëse Trump zbaton tarifa më të larta për makinat ose e përshkallëzon mosmarrëveshjen në mënyra të tjera, Ottawa mund të përdorë masa të tjera. Kanadaja mund të kufizojë eksportet në Shtetet e Bashkuara të produkteve kryesore, të tilla si energjia dhe plehrat e potasit”, tha Diamond Isinger, një këshilltar strategjik për politikat dhe ish-këshilltar special për marrëdhëniet Kanada-SHBA.

Një sektor tjetër i prekshëm është energjia elektrike. Kryeministri i Ontarios, Doug Ford, tha në një intervistë të botuar dje se Kanadaja duhet të jetë e përgatitur të ndërpresë eksportet e energjisë elektrike në Shtetet e Bashkuara nëse lufta tregtare përkeqësohet, duke vënë në diskutim një masë potencialisht të fuqishme. Ontario furnizon me energji elektrike disa shtete të SHBA-së, përfshirë Nju Jorkun, Miçiganin dhe Minesotën. Zyrtarët kanadezë thanë se “asgjë nuk është e përjashtuar” për këtë çështje.

Masa të tilla mund të rrisin më tej çmimet me të cilat përballen amerikanët këtë vit. Në përgjithësi, kostoja e jetesës është rritur me 3.4 përqind krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, sipas të dhënave nga indeksi i çmimeve të konsumit të korrikut. Çmimet e benzinës, të cilat janë rritur pothuajse 25 përqind krahasuar me vitin e kaluar, po rëndojnë ndjeshëm financat e konsumatorëve. Furnizimet me energji për shtëpitë janë bërë gjithashtu më të shtrenjta, me energji elektrike dhe gaz të tubacioneve që rriten rreth 4 përqind në vit.

Tarifat mund ta bëjnë më të vështirë për kompanitë amerikane të shesin produktet e tyre në Kanada. Nga ana tjetër, kufizimet në eksportet e energjisë, energjisë elektrike ose mineraleve kritike mund të rrisin kostot për kompanitë dhe konsumatorët amerikanë duke i bërë lëndët e para dhe burimet kryesore më të shtrenjta ose më të vështira për t’u siguruar.

Për shembull, vitin e kaluar Ontario vendosi përkohësisht një mbingarkesë prej 25 përqind për eksportet e energjisë elektrike në Shtetet e Bashkuara. Në atë kohë, qeveria e Ontarios vlerësoi se masa do të prekte 1.5 milion familje amerikane dhe do t’u kushtonte atyre deri në 400,000 dollarë kanadezë (rreth 280,000 dollarë amerikanë) për çdo ditë që taksa ishte në fuqi.

Kufizimet në këto produkte kryesore kanadeze mund të ndihen shpejt nga kompanitë dhe konsumatorët amerikanë dhe ta bëjnë të vështirë operimin e tyre, tha Isinger.