Macet mund të mbajnë çelësin për shërimin e kancerit tek njerëzit
Macet mund të mbajnë çelësin për shërimin e kancerit tek njerëzit
Përveçse janë kafshë shtëpiake të shkëlqyera, macet mund të na ndihmojnë të kuptojmë më mirë dhe ndoshta të trajtojmë më mirë lloje të caktuara të kancerit, përfshirë kancerin e gjirit, njoftoi këtë javë një grup studiuesish ndërkombëtarë.
Në një studim të botuar në revistën Science, ekspertët e veterinarisë dhe mjekësisë njerëzore eksploruan ngjashmëritë e mundshme midis njerëzve dhe maceve për sa i përket kancerit.
“Ndërsa këto lidhje midis qenve dhe njerëzve janë theksuar në hulumtimet e mëparshme, praktikisht nuk kishte asgjë për macet”, tha Louise van der Weyden, një studiuese e gjenetikës së kancerit në Institutin Wellcome Sanger në Mbretërinë e Bashkuar dhe bashkautore e studimit.
“Megjithatë, macet, ashtu si qentë, janë modele të shkëlqyera për ne sepse ato janë të ekspozuara ndaj të njëjtit mjedis, duke përfshirë ndotjen dhe tymin e dorës së dytë, dhe zhvillojnë të njëjtat sëmundje si ne, të tilla si kanceri dhe diabeti”, shtoi ajo.
Bazuar në këtë parim, Louise van der Weyden dhe kolegët e saj analizuan mostra të tumoreve kancerogjene nga rreth 500 mace shtëpiake nga pesë vende, duke mbuluar 13 lloje të ndryshme të kancerit.
Meqenëse kanceri shkaktohet nga mutacione gjenetike, ekipet kërkuan ndryshime në ADN-në e këtyre qelizave tumorale të ngjashme me ato të identifikuara tashmë në mjekësinë njerëzore.
Midis dy specieve dolën në pah disa ngjashmëri, veçanërisht për sa i përket kancerit të gjirit. Në më shumë se 50 përqind të tumoreve të gjirit të maceve të analizuara, një gjen i quajtur FBXW7, i cili është identifikuar tashmë në mjekësinë njerëzore, u gjet se kishte mutacion.
Edhe pse ky mutacion nuk është shumë i zakonshëm tek gratë me kancer të gjirit, ai shkakton një lloj kanceri veçanërisht agresiv tek ato që e kanë atë, thekson ajo, duke vënë në dukje se këto lloje të kancerit të gjirit janë gjithashtu shumë agresive tek macet.
– Për këtë përqindje të vogël të grave që e mbajnë atë, ky zbulim është i jashtëzakonshëm sepse mund të hapë rrugën për trajtime të reja – Louise van der Weyden.
Edhe pse kryerja e provave klinike te njerëzit është e ndërlikuar nga numri shumë i vogël i pacientëve të prekur, mutacioni është shumë i zakonshëm te macet, kështu që trajtimet e synuara mund të testohen më lehtë në klinikat veterinare.
“Personalisht, do të isha më e prirur të merrja një ilaç që është testuar te macet sesa te minjtë”, tha ajo.
Të inkurajuar nga kjo paralele, studiuesit zviceranë kryen eksperimente të mëtejshme mbi këto mostra dhe zbuluan se dy trajtime me kimioterapi rezultuan shumë efektive kundër tumoreve që mbartnin këtë mutacion.
Edhe pse këto rezultate duhet të konfirmohen ende nga kërkime të mëtejshme, ato mund t’u sjellin dobi shpejt si grave ashtu edhe maceve, pasi këto ilaçe janë miratuar tashmë për përdorim te njerëzit dhe kafshët, thekson studimi.
Megjithatë, ambicia nuk është vetëm të ndihmohet në kërkimin e kancerit tek njerëzit, thotë Louise van der Weyden, e cila argumenton se këto zbulime duhet të përdoren edhe për të trajtuar më mirë shokët tanë me katër këmbë, duke u ofruar atyre, për shembull, terapi të synuara që përdoren tashmë tek njerëzit.
