Rritja e temperaturave ngadalëson zhvillimin e fëmijëve
Rritja e temperaturave ngadalëson zhvillimin e fëmijëve
Ndryshimi i klimës, duke përfshirë nxehtësinë ekstreme dhe valët e shpeshta të nxehtësisë, dihet tashmë se është dëmtues për ekosistemet, bujqësinë dhe shëndetin e njeriut. Provat e reja sugjerojnë se rritja e temperaturave mund të ngadalësojë gjithashtu aspekte kyçe të zhvillimit të fëmijërisë së hershme.
Studimi zbuloi se fëmijët që përjetuan kushte jashtëzakonisht të ngrohta, konkretisht temperatura mesatare maksimale mbi 30°C, kishin më pak gjasa të arrinin momentet e pritura në shkrim-lexim dhe numërim, krahasuar me fëmijët që jetonin në mjedise më të ftohta.
– Ndërsa ekspozimi ndaj nxehtësisë shoqërohet me rezultate negative të shëndetit fizik dhe mendor gjatë gjithë jetës, ky studim ofron një pasqyrë të re se si nxehtësia e tepërt ndikon negativisht në zhvillimin e fëmijëve të vegjël në të gjitha vendet. “Meqenëse zhvillimi i hershëm hedh themelet për të mësuarit gjatë gjithë jetës, shëndetin fizik dhe mendor, dhe mirëqenien e përgjithshme, këto gjetje duhet t’i njoftojnë studiuesit, politikëbërësit dhe praktikuesit për nevojën urgjente për të mbrojtur zhvillimin e fëmijëve në një botë që po ngrohet”, tha autori kryesor Jorge Cuartas, profesor asistent i psikologjisë së aplikuar.
Një grup i madh të dhënash ndërkombëtare zbulon modele të qarta.
Cuartas dhe kolegët e tij shqyrtuan informacionin nga 19,607 fëmijë të moshës midis tre dhe katër vjeç nga Gambia, Gjeorgjia, Madagaskari, Malavi, Palestina dhe Sierra Leone. Këto vende u zgjodhën sepse ofrojnë të dhëna të hollësishme mbi zhvillimin e fëmijëve, kushtet e jetesës në familje dhe klimën, duke u lejuar studiuesve të vlerësojnë sasinë e nxehtësisë që përjeton secili fëmijë.
Për të vlerësuar zhvillimin, ekipi përdori Indeksin e Zhvillimit të Fëmijërisë së Hershme (ZHFH), i cili gjurmon momentet kryesore në katër fusha: aftësitë e leximit dhe numërimit (shkrim-leximi dhe numërimi), zhvillimin socio-emocional, qasjet ndaj të nxënit dhe zhvillimin fizik. Studiuesit kombinuan informacionin e ZHFH-së me të dhëna nga viti 2017 deri në vitin 2020, nga Anketat e Grupimeve të Treguesve të Shumëfishtë (MICS), të cilat përfshijnë tregues demografikë dhe të mirëqenies si arsimi, shëndeti, ushqyerja dhe kanalizimet. Duke i kombinuar këto të dhëna me të dhënat klimatike që tregojnë temperaturat mesatare mujore, ata eksploruan lidhjet e mundshme midis ekspozimit ndaj nxehtësisë dhe zhvillimit të hershëm.
Temperaturat më të larta të lidhura me momentet e humbura në jetën e fëmijëve.
Studiuesit zbuluan se fëmijët që përjetuan temperatura mesatare maksimale mbi 30°C kishin 5 deri në 6.7 përqind më pak gjasa të përmbushnin kriteret bazë të shkrim-leximit dhe numërimit sesa fëmijët e ekspozuar ndaj temperaturave nën të njëjtën temperaturë, në të njëjtin stinë dhe në të njëjtin rajon. Fëmijët në familje me disavantazh ekonomik, shtëpi me qasje të kufizuar në ujë të pastër dhe zona urbane me popullsi të dendur kanë treguar se kanë ndikimet më të forta.
“Ne kemi nevojë urgjente për më shumë kërkime për të identifikuar mekanizmat që shpjegojnë këto efekte dhe faktorët që ose i mbrojnë fëmijët ose rrisin cenueshmërinë e tyre. Një punë e tillë do të ndihmojë në identifikimin e objektivave specifikë për politikat dhe ndërhyrjet që forcojnë përgatitjen, përshtatjen dhe qëndrueshmërinë ndërsa ndryshimet klimatike intensifikohen”, përfundoi Cuartas.








