Si t’i mbroni bimët nga ngricat gjatë dimrit?
Mësoni si t’i mbroni bimët nga ngricat dhe temperaturat e ulëta – këshilla praktike për mbulimin me mulç, hijezimin, plehërimin dhe ruajtjen e bimëve të shtëpisë dhe të kopshtit gjatë dimrit.
Mbrojtja e bimëve nga të ftohtit kërkon njohuri dhe aftësi të caktuara për të mbrojtur bimët nga ngrica, bora, akulli dhe kushtet e tjera të pafavorshme të motit. Kjo mbrojtje kryhet çdo vit dhe në të gjitha bimët që duhet të mbijetojnë në temperatura të ulëta. Mbrojtja e duhur e bimëve nga ngrica garanton fruta të freskëta dhe të shëndetshme gjatë gjithë verës.
Kultivuesit janë një faktor kyç në ruajtjen e bimëve, qoftë ky një kopsht, një parcelë apo një fushë. Kjo është arsyeja pse është e rëndësishme të njiheni me metodat dhe mjetet e mbrojtjes së bimëve nga të ftohtit. Më poshtë do të shpjegojmë në detaje të gjitha masat më të rëndësishme.
Si ndikon ngrica te bimët?
Temperaturat e ulëta ngadalësojnë proceset fiziologjike të bimëve, dhe nganjëherë i ndalojnë ato plotësisht. Kur temperatura bie nën 0°C, uji në bimë ngrin, qarkullimi ndalet, bima nuk merr frymë dhe nuk nxjerr produkte të dëmshme, të cilat mund të çojnë në kalbje.
Dëmi nga ngrica varet nga disa faktorë:
-koha e ngricës,
-forca dhe kohëzgjatja e temperaturave të ulëta,
-llojet dhe varietetet e bimëve,
-fazat e zhvillimit dhe gjendja e përgjithshme e bimës.
Për shembull, ngricat e pranverës mund të shkaktojnë dëme serioze në kulturat e mbjella rishtazi, por zbatimi i metodave të mbrojtjes aktive dhe pasive mund ta zvogëlojë ndjeshëm ose ta parandalojë plotësisht dëmin.
Metodat aktive dhe pasive të mbrojtjes së bimëve
Mbrojtja e bimëve nga ngricat mund të kryhet në mënyrë aktive ose pasive, varësisht nga lloji i kulturës dhe kushtet klimatike.
Metodat aktive
Metodat aktive përfshijnë shtimin e nxehtësisë dhe përzierjen e ajrit për të mbajtur bimët në kushte optimale.
Mbulesa e bimëve
Metoda më e zakonshme është mbulimi i bimëve me perde. Nuk është e nevojshme të ndërtohen gardhe të forta – mjafton të përdoren materiale që lejojnë kalimin e erës dhe zvogëlojnë ndikimin e ngricës.
Karton, metal dhe improvizime të tjera
Vazot mund të vendosen në kuti kartoni që lihen të hapura gjatë ditës për dritë. Kartoni mbron nga ndryshimet e temperaturës dhe dëmtuesit, ndërsa kutitë metalike ose kanaçet mund të përdoren për të mbrojtur pemët, duke u siguruar që rrënjët të mbeten në tokë.
Qeset e letrës me një vrimë në fund mund t’i mbrojnë bimët nga të ftohtit dhe kondensimi, ndërsa qeset prej jute parandalojnë mbinxehjen dhe grumbullimin e lagështirës. Mund të përdoren edhe shishe, kuti dhe qese plastike.
Gjatë ditëve të ftohta, shtimi i plehrave i siguron bimës minerale dhe lagështi, duke e lejuar atë të rritet edhe në temperatura të ulëta.
Mulçim
Mbulimi me mulç i bën bimët më rezistente ndaj ngricave, thatësirës, barërave të këqija dhe dëmtuesve. Mbulimi organik përfshin gjethe, lëvore, kashtë, tallash dhe pleh organik, ndërsa mbulimi inorganik përbëhet nga zhavorr, gurë ose gjeotekstile. Trashësia e shtresës duhet të jetë rreth 5 cm.
Mbulesë bore
Bora vepron si një izolues natyror dhe mund të mbrojë bimët nga ngrirja, por duhet të shpërndahet në mënyrë të barabartë dhe jo të ngjeshet për të shmangur dëmtimin e bimëve ose nxitjen e rritjes së kërpudhave. Degët e pemëve mund ta mbulojnë më tej borën dhe t’i mbrojnë bimët poshtë.
Mbrojtja e bimëve të brendshme dhe të kopshtit
Nëse është e mundur, është mirë që bimët e ndjeshme të futen brenda ose t’u sigurohen atyre kushte si serra. Vendosni vazot pranë dritareve me pamje nga lindja ose perëndimi, ku bimët marrin dritë të mjaftueshme.
Mund t’i ndihmoni bimët e shtëpisë edhe me një burim drite artificiale, por mos e vendosni kurrë llambën direkt mbi gjethe për të parandaluar që ato të zverdhen.
Mbajtja e bimëve në ujë
Bimët si menta, rigoni dhe borziloku mund të mbahen në ujë gjatë dimrit. Pritini butësisht skajet e bimës dhe vendoseni në një vazo ose gotë me ujë, hiqni gjethet e poshtme dhe vendoseni vazon në një prag dritareje. Uji do të inkurajojë rritjen e rrënjëve dhe gjetheve të reja. Bimët duhet të freskohen çdo 2-3 javë dhe më pas mund t’i ktheni në vazo.
