Për një të ri që sapo ka mbaruar kolegjin ose shkollën e mesme, të gjesh punën e parë më parë nënkuptonte një gjë: të pranosh atë që të ofrojnë, të fitosh përvojë dhe pastaj të kërkosh një më të mirë. Ky rregull, të paktën sipas hulumtimeve mbi brezat e rinj në tregun e punës, po bëhet gjithnjë e më pak i vërtetë. Të rinjtë duan punë, por jo me çdo çmim. Për shumë prej tyre, një pagë nën mesataren kombëtare nuk është më një ofertë mjaftueshëm e mirë.
Një anketë rajonale mbi zakonet dhe pritjet e të rinjve kur kërkojnë punë tregoi se deri në dy të tretat e të anketuarve nuk do të ishin të kënaqur me një pagë më të ulët se mesatarja. Në të njëjtën kohë, 38 përqind prisnin të gjenin një punë brenda një deri në tre muajsh pas diplomimit nga shkolla. Një tjetër 19 përqind mendonin se do t’u duheshin midis tre dhe gjashtë muajsh, ndërsa më shumë se 15 përqind prisnin që kërkimi të zgjaste më shumë se një vit.
Të dhënat e fundit zyrtare tregojnë se paga mesatare neto në Maqedoni të Veriut në qershor të vitit 2026 ishte 48,381 denarë. Kjo është shifra me të cilën një i ri sot do ta krahasojë në mënyrë të pashmangshme ofertën që merr në një intervistë pune.
Ekonomistët theksojnë se paga mesatare nuk duhet të barazohet automatikisht me pagën fillestare. Mesatarja përfshin edhe njerëzit me dhjetë, njëzet ose më shumë vjet përvojë, menaxherët, profesionet me paga të larta dhe sektorët në të cilët të ardhurat janë dukshëm mbi pjesën tjetër. Një fillestar pa përvojë pune, sipas tyre, vështirë se mund të presë që në çdo punë të marrë menjëherë një pagë të barabartë ose më të lartë se mesatarja kombëtare.
Por nga ana tjetër, është edhe llogaritja e të rinjve. Transporti, ushqimi, telefoni, veshja, qiraja për ata që nuk jetojnë me prindërit e tyre. Paga nuk është thjesht një numër që duket bukur në reklamë.
Hulumtimi tregoi se të rinjtë nuk shikojnë vetëm pagesën e parë në llogari. Përafërsisht një e treta vlerësuan se paga e punës së parë nuk është thelbësore, sepse presin që të ardhurat të rriten me përvojën. Në sektorin e IT-së, pritjet ishin më të larta.
“Punëdhënësit në sektorin e IT-së presin paga fillestare midis 600 dhe 700 eurove”, thuhet në rezultatet e anketës.
Të rinjtë po tregojnë interes edhe për punën sezonale dhe me kohë të pjesshme. Ata nuk e shohin atë vetëm si një mënyrë për të fituar disa rroga, por edhe si një mundësi për të fituar përvojën e tyre të parë të vërtetë pune. Ndër pozicionet për të cilat janë më të interesuar janë vendet e punës në shitje, administratë, tregti, mbështetje telefonike, marketing, ekonomi dhe burime njerëzore. Sektori i IT-së mbetet tërheqës për shkak të kushteve të punës dhe mundësisë për të ardhura më të larta.
Të dhënat zyrtare në RMV tregojnë gjithashtu se punëdhënësit po kërkojnë njerëz. Në tremujorin e dytë të vitit 2026, shkalla e vendeve të lira të punës ishte 2.17 përqind, me kërkesën më të lartë për punëtorë në industritë e shërbimeve dhe shitjeve.
Kjo do të thotë që negociatat për pagat nuk shkojnë më vetëm në një drejtim. Punëdhënësi zgjedh punonjësin, por edhe punonjësi zgjedh gjithnjë e më shumë punëdhënësin. Sidomos të rinjtë.
Mesazhi nga brezat e rinj është mjaft i thjeshtë: ata janë gati të fillojnë nga e para, të mësojnë dhe të fitojnë përvojë, por duan të shohin që puna e tyre e palodhur do të shpërblehet. Dhe kur paga e ofruar është shumë më poshtë asaj që ata e konsiderojnë një pagë të mirë jetese, përgjigjja është gjithnjë e më e shkurtër: “Faleminderit, por do të kërkoj një punë tjetër.” -denar
