Kur themi frut, menjëherë na shkon mendja te diçka e shëndetshme. Megjithatë, nuk ka rëndësi se çfarë mendojmë, më e keqja është se e konsumojmë duke menduar se po i ofrojmë përfitime trupit tonë, por në fakt, ndonjëherë po i shkaktojmë më shumë dëm sesa dobi.

Fruti me të drejtë konsiderohet si një nga ushqimet më të shëndetshme – është i pasur me vitamina, minerale, fibra dhe antioksidantë, ndërkohë që hidraton trupin dhe siguron energji. Megjithatë, ekziston një kategori frutash që shpesh “neglizhohet”, sepse njerëzit e perceptojnë si një meze të padëmshme, ndërsa në realitet mund të jetë një goditje e vërtetë sheqeri për trupin. Po flasim për frutat e thata.

Edhe pse në shikim të parë duket e shëndetshme, natyrale dhe e padëmshme, frutat e thata në disa raste përmbajnë edhe më shumë sheqer se çokollata, dhe për shkak të mënyrës së përpunimit dhe përqendrimit të përbërësve, mund të jenë shumë më të vështira për t’u tretur.

Pse frutat e thata kanë kaq shumë sheqer?

Gjatë procesit të tharjes, uji hiqet nga fruti, ndërsa të gjithë përbërësit e tjerë mbeten, përfshirë sheqerin. Kjo do të thotë që një sasi e vogël e frutave të thata përmban të njëjtin ose edhe më shumë sheqer sesa një porcion i madh i frutave të freskëta.

Për shembull, ndërsa një filxhan rrush i freskët përmban një sasi relativisht të moderuar sheqeri, një filxhan rrush i tharë mund të ketë deri në tre herë më shumë sheqer dhe kalori. E njëjta gjë vlen edhe për fiqtë e tharë, hurmat, kajsitë, mangot dhe bananet.

Edhe pse është fruktozë, pra sheqer natyral frutash, është e rëndësishme të theksohet se sheqeri mbetet sheqer, veçanërisht për njerëzit që kanë probleme me rregullimin e niveleve të glukozës në gjak ose po përpiqen të humbin peshë.

Pse frutat e thata janë të vështira për t’u tretur?

Një nga problemet kryesore me frutat e thata është se janë shumë më të vështira për t’u tretur sesa frutat e freskëta. Për shkak të përqendrimit të lartë të sheqerit dhe fibrave, ato mund të shkaktojnë fryrje, gazra, dhimbje barku dhe një ndjenjë rëndese në stomak.

Tek njerëzit me sistem tretës të ndjeshëm ose rezistencë ndaj insulinës, frutat e thata mund të shkaktojnë një barrë shtesë në mëlçi dhe pankreas. Fruktoza metabolizohet në mëlçi, dhe teprica e saj mund të kontribuojë në akumulimin e depozitave të yndyrës dhe çrregullimeve metabolike.

Sheqernat e shtuara janë një problem i veçantë

Një problem edhe më i madh lind kur frutat e thata jo vetëm thahen natyrshëm, por edhe ëmbëlsohen shtesë. Shumë produkte në treg përmbajnë sheqerna të shtuar në formën e shurupit të glukozës, koncentrateve të frutave ose edhe sheqerit të grimcuar.

Kjo është arsyeja pse leximi i etiketës është thelbësor. Një qese me fruta të thata në dukje “e shëndetshme” mund të përmbajë më shumë sheqer të fshehur sesa çokollata ose torta pa e kuptuar fare.

A duhet të heq dorë plotësisht nga frutat e thata?

Jo. Frutat e thata kanë përfitimet e tyre – janë të pasura me fibra, hekur, kalium dhe disa vitamina. Megjithatë, konsumi i moderuar dhe i duhur janë thelbësore.

Nutricionistët këshillojnë të mos hani fruta të thata si një meze të pavarur dhe të pakufizuar, por në sasi të vogla dhe të kontrolluara.

Mënyra më e shëndetshme për të konsumuar fruta të thata

Ekspertët rekomandojnë kufizimin e porcionit të frutave të thata në një grusht të vogël në ditë, si dhe kombinimin e tyre me arra. Në këtë mënyrë, përthithja e sheqerit ngadalësohet dhe rritja e papritur e glukozës në gjak zvogëlohet.

Gjithashtu, copat më të mëdha të frutave të thata duhen copëtuar dhe shtuar në kos, bollgur ose sallata, në vend që të hahen direkt nga paketimi.