BE-ja nuk nxiton të rikthejë marrëdhëniet tregtare me Kinën

Përpjekja e fundit e Bashkimit Evropian për të rinisur marrëdhëniet tregtare dhe ekonomike me Kinën ka dështuar. Disa shtete anëtare dhe zyrtarë janë skeptikë në lidhje me gatishmërinë e bllokut për të ndërmarrë veprime vendimtare nëse diplomacia dështon, raportoi Bloomberg.

Pavarësisht presionit të ripërtërirë për një qëndrim më të ashpër ndaj Pekinit, BE-së i mungon vullneti politik për të zbatuar ndryshime të rëndësishme ose për t’u angazhuar në konflikt me Kinën, sipas njerëzve të njohur me diskutimet midis udhëheqësve të bllokut dhe Komisionit Evropian, i cili merret me tregtinë në emër të BE-së.

Shtetet anëtare janë unanimë në lidhje me rreziqet serioze që paraqet pozicioni dominues ekonomik i Kinës. Por udhëheqësit në bllok ende nuk kanë rënë dakord për hapa të prekshëm për të korrigjuar një deficit tregtar që tani tejkalon 360 miliardë euro. Ata gjithashtu nuk mund të bien dakord se si t’i bëjnë industritë lokale konkurruese me kompanitë kineze që mbështeten në subvencionet shtetërore, thanë burimet, duke folur në kushte anonimiteti.

“Është e qartë se Pekini nuk ka ndërmend të veprojë në mënyrë të njëanshme kundër asaj që Brukseli e sheh si promovim të pakufizuar të mbikapacitetit industrial të nxitur nga subvencionet dhe kërkesa e pamjaftueshme vendase”, shkroi në një shënim Gabriel Wildau, drejtor menaxhues i konsulencës Taneo.

“Nuk ka shenja të një veprimi politik mjaftueshëm vendimtar për të ulur ndjeshëm suficitin tregtar me Evropën”, shtoi ai.

Në një deklaratë, zëvendëszëdhënësja e Komisionit, Arianna Podesta, e përshkroi qasjen e BE-së ndaj Kinës si “angazhim përmes dialogut, ndërkohë që ndjek një politikë të reduktimit të rrezikut dhe diversifikimit”.

“Është me rëndësi të madhe të rivendosim ekuilibrin në marrëdhëniet tona tregtare me Kinën”, tha ajo.

Pavarësisht natyrës ekzistenciale të kërcënimit për industrinë evropiane, udhëheqësit e BE-së nuk arritën të binin dakord se çfarë të bënin në lidhje me situatën kur u takuan në Bruksel muajin e kaluar.

Sipas burimeve të agjencisë, disa udhëheqës kanë kërkuar një mandat urgjent që Komisioni të zhvillojë dhe zbatojë mjete të reja për t’iu kundërvënë Pekinit. Të tjerë kanë ndjekur një qasje “prit dhe shiko”, duke këmbëngulur në zgjidhjen e mosmarrëveshjeve përmes dialogut.

Një grup i tretë udhëheqësish të BE-së po paralajmërojnë se beteja është humbur tashmë dhe se BE-ja duhet të përqendrohet shpejt në zbutjen e pasojave, duke pasur parasysh se sa thellësisht i varur është bërë unioni nga Kina në sektorë të ndjeshëm.

Problemi i BE-së nuk është mungesa e mjeteve, sipas një zyrtari të lartë të BE-së. Brukseli ka mjete që do t’i jepnin fleksibilitet të mjaftueshëm për të vepruar nëse do të kishte vullnet.

Një zgjidhje e tillë është instrumenti anti-shtrëngim, i cili i lejon BE-së të synojë dhe të miratojë një gamë përgjigjesh tarifore dhe jo-tarifore ndaj praktikave shtrënguese nëse shtetet anëtare e mbështesin qasjen. Blloku nuk e ka përdorur kurrë më parë.

Një burim tjetër mediatik tha se nuk ishin të përgatitura mjaftueshëm shtete anëtare për të përballuar goditjen që do të rezultonte nga hakmarrja e pashmangshme kineze.

Ndërkohë, BE-ja po negocion me Shtetet e Bashkuara, me bllokun që përmbahet nga një qasje e ashpër përpara se të bjerë dakord përfundimisht për një marrëveshje të njëanshme të tregtisë së lirë. Në marrëveshje, Brukseli pranoi tarifat amerikane për mallrat e saj, ndërsa hoqi gjithashtu disa detyrime për produktet amerikane.

Kina kontrollon mineralet dhe çipat që janë kritike për industritë kryesore evropiane, siç janë mbrojtja dhe automobilat. Kjo i ndërlikon përpjekjet e BE-së për t’iu kundërvënë Pekinit, pasi qeveria kineze është në gjendje të kufizojë eksportet për të gjunjëzuar kompanitë evropiane. Pekini ka paralajmëruar tashmë se do të luftojë çdo veprim të BE-së për të mbrojtur industritë e saj dhe po zgjeron mjetet e saj për ta bërë këtë.

Në vitin 2025, Kina demonstroi dëmin që mund të shkaktonin kontrollet e saj të eksportit kur vendosi kufizime në eksportet e metaleve të rralla tokësore. Kjo shkaktoi një panik global në lidhje me mungesat dhe ndërprerjet e prodhimit.

Në një demonstrim se sa e ndjeshme është BE-ja ndaj ndërprerjeve të furnizimit, prodhuesit evropianë të makinave ia dolën të lobonin me sukses Komisionin në fillim të këtij viti për të hequr përkohësisht sanksionet ndaj një furnizuesi të madh kinez të gjysmëpërçuesve. Pa përjashtim, kompanitë paralajmëruan se do t’u mbaronin furnizimet me çipa brenda disa javësh.

BE-ja do të vazhdojë të mbajë sanksione ndaj disa firmave kineze që ndihmojnë Rusinë dhe do të miratojë masa të tilla si detyrimet kundër subvencioneve dhe masa të tjera kompensuese sektoriale, thanë burimet. Por Brukseli nuk ka gjasa të pranojë hapat më radikalë të propozuar nga Komisioni, të cilët do të nevojiteshin për të rinisur marrëdhëniet tregtare me Pekinin, duke pasur parasysh ngurrimin e bllokut për t’u angazhuar në një konflikt tregtar.

Pas takimit me Ministrin Kinez të Tregtisë Wang Wentao të hënën, Përfaqësuesi i Tregtisë i BE-së Maroš Šefčovič u tha gazetarëve se të dy kishin rënë dakord të ngrinin grupe pune për të punuar mbi mosmarrëveshjet tregtare mbi çështje të tilla si kontrollet e eksporteve dhe investimet. Ata caktuan një afat deri në tetor për të bërë përparim në këto çështje.

“Eksportet e Kinës në BE vazhdojnë të rriten, ndërsa pjesa jonë e tregut në Kinë vazhdon të bjerë. Ky trend nuk është i qëndrueshëm. Status quo-ja nuk është një opsion”, u tha Šefčovič gazetarëve pas takimit.

Në të njëjtën kohë, Komisioni po rishikon instrumentet e tij aktuale të mbrojtjes tregtare dhe po eksploron instrumente të reja, sipas zëdhënësit Podesta. Gjatë një takimi me përfaqësuesit e përhershëm të BE-së në Bruksel, Šefčovič shprehu besim se bisedimet do të çojnë në rezultate.

Komisioneri Europian nuk ka komentuar ende se si ndryshon ky dialog i ripërtërirë nga ato të mëparshmet. Ai nuk zbuloi saktësisht se çfarë rezultatesh pret ose cilat do të ishin pasojat nëse ato nuk arrihen.