Si e morën shtëpitë në ishujt grekë ngjyrën e tyre karakteristike blu dhe të bardhë?

Nuk ka asnjë turist që nuk dëshiron të bëjë foto pranë shtëpive të bardha të ndritshme, me dyer dhe dritare blu. Por pse shtëpitë në ishujt grekë janë blu-bardhë?

Shumica e njerëzve e lidhin të bardhën dhe blunë me Greqinë – këto janë ngjyrat e flamurit të tyre. Por jo vetëm kaq, ato simbolizojnë edhe detin dhe qiellin e ndritshëm blu, sinonim i Mesdheut.

Megjithatë, Cikladët karakterizohen nga shtëpi blu dhe të bardha, të cilat bazohen në disa simbolika të tjera. Në fakt, ka disa arsye pse shtëpitë në ishujt grekë janë lyer me ngjyrë të bardhë, ndërsa dritaret dhe dyert janë karakteristike blu. Dhe të gjitha arsyet janë të natyrës praktike, shkruan Greekreporter.

Në ishujt si Mykonos, Paros dhe Naxos, shumë shtëpi fillimisht ishin ndërtuar prej guri. Ishte një vendim jashtëzakonisht praktik, pasi ka pak pemë në ishujt shkëmborë të detit Egje.

Megjithatë, gurët e përdorur në atë kohë ishin kryesisht të një ngjyre më të errët, gjë që e bënte brendësinë e padurueshme të nxehtë.

Kështu banorëve u lindi thjesht ideja për të lyer me ngjyrë të bardhë shtëpitë dhe ndërtesat e tjera, duke u përpjekur të ftohnin brendësinë. Procesi funksionoi, duke rezultuar në shtëpi më të freskëta dhe më të rehatshme në ishuj.

Si ndikoi kolera në arkitekturën e ishullit?

Në fillim të viteve 80 (1983 më saktë), rendi kombëtar përshpejtoi përhapjen e estetikës së re të dizajnit. Në atë kohë, në kohën e diktaturës së Joani Metaksas, në Greqi shpërtheu një epidemi kolere.

Në përpjekje për të shtypur sëmundjen, ai urdhëroi qytetarët që të zbardhin rregullisht shtëpitë e tyre. Kjo mund të tingëllojë e çuditshme sot, por përsëri, është një arsye praktike. Gëlqerja që mbulonte shtëpitë në atë kohë përmbante edhe gur gëlqeror, i cili konsiderohej një dezinfektues i mirë. Por ata nuk kishin shumë mjete të tilla në dispozicion, ndaj përdornin atë që kishin në dispozicion.

Kështu, të gjithë qytetarët grekë u detyruan të zbardhnin rregullisht shtëpitë e tyre, për të reduktuar përhapjen e infeksionit.

Edhe pse bluja është ngjyra më e spikatur në dyert dhe dritaret e Cikladeve, ajo nuk është e vetmja ngjyrë e përfaqësuar në arkitekturë. Në ndërtesa shfaqen edhe detaje të kuqe, jeshile dhe kafe. Megjithatë nuanca karakteristike e blusë ende dominon. Pse?

Gjithçka ka të bëjë me kursimin. Domethënë, peshkatarët dhe të tjerët që punonin në portet e ishullit lyenin dritaret dhe dyert e shtëpive të tyre me çfarëdo boje që mbetej pas lyerjes së varkave.

Meqenëse bluja ishte ngjyra më e lirë në atë kohë, ajo përdorej më shpesh.

Bojë blu e përdorur në shtëpitë në ishujt grekë është bërë nga një përzierje e gurit gëlqeror dhe një agjenti pastrimi të quajtur “loulaki”. Lulaki ishte një lloj talku blu që shumica e banorëve të ishullit e kishin në shtëpi dhe e përdornin për dezinfektim. Kjo është arsyeja pse ngjyra blu ishte lehtësisht e disponueshme për ta.

Ngjyrat e bukura dhe të këndshme të ndërtesave në ishujt grekë u bënë të detyrueshme gjatë periudhës së diktaturës ushtarake, e cila është në fuqi në Greqi që nga viti 1967.

Regjimi në atë kohë besonte se ky kombinim ngjyrash do të forconte ndjenjat patriotike dhe do t’u lejonte banorëve të ishullit të ruanin frymën kombëtare greke.

Në fund të vitit 1974, u miratua një ligj, i cili përcakton se shtëpitë në ishuj duhet të jenë në një kombinim blu dhe të bardhë.

Edhe pse sot këto rregullore janë më të relaksuara, ngjyra bardheblu me kalimin e kohës është bërë sinonim i ishujve grekë dhe shumë tërheqës për turistët. Kjo është arsyeja pse shumë banorë të ishullit vendosin të mos heqin dorë nga ky kombinim ngjyrash.

Duke ecur rreth Cyclades sot, vizitorët mund të gjejnë lehtësisht shtëpi me gurë origjinalë me ngjyra dheu ose paksa të ndryshme. Megjithatë, bluja dhe e bardha ende dominojnë ishujt grekë, si dhe imazhi që njerëzit në mbarë botën kanë për ta.